وَ الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النّاسِ وَ لا يُؤمِنُونَ بِاللّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ
اْلآخِرِ وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَرينًا فَساءَ قَرينًا «38» وَ ما ذا عَلَيْهِمْ لَوْ
آمَنُوا بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ اْلآخِرِ وَ أَنْفَقُوا مِمّا رَزَقَهُمُ اللّهُ وَ كانَ اللّهُ بِهِمْ
عَليمًا «39» إِنَّ اللّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤتِ
مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظيمًا «40».
ترجمه آيه 38 الى 40 سوره نساء:
«ريا در انفاق كردن»
و كسانى كه اموالشان را به خاطر نشان دادن به مردم انفاق مىكنند (يعنى ريا
مىكنند) و به خدا و به روز قيامت ايمان ندارند. كسى كه شيطان قرين او باشد پس
بد قرينى دارد. (38)
و براى آنها چه مىشد اگر به خدا و روز قيامت ايمان مىآوردند و از آنچه خدا
به آنها رزق داده است انفاق مىكردند؟ خدا به اينها و اعمال اينها دانا است. (39)
قطعاً خدا به اندازه سنگينى ذرّهاى ستم نمىكند و اگر كار نيكى انجام دهند، آن
را مضاعف مىسازد و از جانب خود اجر عظيمى به آنها مىدهد. (40)
تدبّر ما:
مؤنين بايد تمام اعمالشان براى خدا انجام دهند و بدانند كسانى كه اعمالشان را
براى ريا و نشان دادن به ديگران انجام مىدهند شيطان بر آنها تسلّط يافته است.
شخص رياكار اولاً: مشرك است؛ زيرا براى انجام اعمال خود سواى خداى تعالى
ديگران را نيز منظور مىكند و ديدن و خوش آمدن مردم برايش مهم است، لذا گفتهاند:
رياء شرك خفى است.
ثانياً: منافق است؛ چون ظاهر اعمالش براى خداست امّا در باطن براى ديگران
مىباشد.
ثالثاً: كافر است؛ زيرا با اين كارش عملاً اعتقادى به ثواب و اجر آخرت ندارد.
رابعاً: فاسق است؛ زيرا رياء از گناهان كبيره است و عمل او هم باطل است و در
قيامت او را با اين چهار عنوان خطاب مىكنند: يا مشرك، يا كافر، يا منافق، يا فاسق! برو
اجر خود را از آنهايى كه برايشان عمل كردهاى بگير.
تدبّر ما از «وَ مَن يكُنِ الشَّيطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا» اين است كه: همنشين انسان
در راه و رويه و عاقبت او بسيار مؤر است، لذا بايد بسيار مواظب همنشين و دوستان
خود بوده و هر كسى را به اين عنوان انتخاب نكنيم.[1]
شخص رياكار سه علامت دارد:
1- در هنگام تنهائى براى عبادت كسل و سست است.
2- وقتى در جمع است در عباداتش با نشاط مىباشد.
3- اگر از او تعريف كنند بر عملش مىافزايد و اگر در معرض تعريف قرار نگيرد
از عملش كم مىكند.[2]
مؤنين كسانى هستند كه اهل كار و كوششاند، آنهائى كه عزلت طلب و تنبل و
گوشه گير هستند ممكن است مسلمان باشند امّا جزء مؤنين نخواهند بود، ضمناً
مؤنين بايد متوجّه اثرات مفيد انفاق براى روحشان از اموالى كه با زحمت فراوان به
دست آوردهاند باشند.
خداى تعالى نستجير باللّه به هيچ احد الناسى كوچكترين ظلمى نكرده و نخواهد
نمود، بلكه كارهاى نيك بندگانش را چند برابر كرده و از آنها قبول مىنمايد، پس بايد
بكوشيم تا مىتوانيم كارهاى نيك انجام دهيم.
ظلم كردن يك صفت بسيار بد و ناپسند است كه بايد به شدّت از آن بپرهيزيم و
خود را جزء ظالمين قرار ندهيم. ظلم سه قسم است:
1- ظلم به خدا.
2- ظلم به ديگران.
3- ظلم به خود.
[1] – قَالَ الصَّادِقُعلیه السلام لَا تُرَاءِ بِعَمَلِكَ مَنْ لَا يحْيى وَ لَا يمِيتُ وَ لَا يغْنِى عَنْكَ شَيئاً و الرِّياءُ شَجَرَةٌ لَا تُثْمِرُ إِلَّا
الشِّرْكَ الْخَفِى وَ أَصْلُهَا النِّفَاقُ يقَالُ لِلْمُرَائِى عِنْدَ الْمِيزَانِ خُذْ ثَوَابَكَ مِمَّنْ عَمِلْتَ لَهُ مِمَّنْ أَشْرَكْتَهُ مَعِى فَانْظُرْ مَنْ تَعْبُدُ وَ مَنْ تَدْعُو وَ مَنْ تَرْجُو وَ مَنْ تَخَافُ وَ اعْلَمْ أَنَّكَ لَا تَقْدِرُ عَلَى إِخْفَاءِ شَىءٍ مِنْ بَاطِنِكَ عَلَيهِ وَ تَصِيرُ مَخْدُوعاً مستدركالوسائل جلد: 1 صفحه: 108.
[2] – عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِعلیه السلام قَالَ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ لِلْمُرَائِى ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ يكْسَلُ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَ ينْشَطُ إِذَا كَانَ النَّاسُ
عِنْدَهُ وَ يتَعَرَّضُ فِى كُلِّ أَمْرٍ لِلْمَحْمَدَةِ مستدركالوسائل جلد: 1 صفحه: 114.