لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَ لا
يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصيرًا «123» وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصّالِحاتِ
مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤمِنٌ فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَ لا يُظْلَمُونَ
نَقيرًا «124».
ترجمه آيه 123 الى 124 سوره نساء:
«هر كس به جزاى عمل خود مىرسد»
مربوط به آرزوهاى شما يا آرزوهاى اهل كتاب نيست، كسى كه عمل بدى
انجام بدهد، به آن عمل جزا داده مىشود و غير از خدا سرپرست و ياورى
نمىيابند. (123)
و كسى كه چيزى از اعمال صالح را انجام دهد، مرد باشد يا زن، در صورتى كه
ايمان داشته باشد، آنها داخل بهشت مىشوند و كمترين ستمى و ظلمى به آنها
نمىشود. (124)
تدبّر ما:
شأن نزول:
در زمان پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله يهوديان و مسيحيان و همچنين مسلمانان هر يك خود و
راهشان را بر حق و غير از خود را باطل مىدانستند، لذا در اين آيات خداى تعالى
مىفرمايد: فلاح و رستگارى مربوط به آرزو و تخيّلات نيست، بلكه در گرو عمل كرد
هر كس مىباشد.
خداى تعالى ولىّ و سرپرست همه مخلوقات است، لذا حتّى گناهكاران و
خطاكاران و مشركين و كفّار هيچ سرپرست و ولىّاى به جز خداى تعالى ندارند، بايد
سريع به طرف خداى تعالى بروند و از گذشته خود توبه نمايند.
مصائب و مشكلات و آتش هائى كه در دنيا دامنگير زندگى بعضى افراد مىشود
حاصل عملكرد نادرست و احياناً گناهان خودشان است و خداى تعالى آنها را گرفتار
مصائب و مشكلات مىنمايد تا جبران گناهان و اعمال نادرستشان باشد.[1]
هر كس عمل صالحى انجام دهد، به شرط اين كه مؤن باشد و كارش را براى
رضاى خدا انجام بدهد اعم از زن و يا مرد، خداى تعالى اجرشان را ضايع نخواهد
نمود، امّا كسى كه مؤن نبود و خداى تعالى را قبول نداشت اگر كار خيرى هم انجام
دهد چون براى خدا نكرده معنا ندارد كه خداى تعالى اجر او را بدهد، اين جريان مثل
اين است كه كارگرى براى ديگرى كار كرده باشد و غروب بيايد از شما اجر كارش را
بخواهد، چون اكثر كسانى كه خداى تعالى را قبول ندارند خدمات و كارهاى ارزشمند
را براى شهرت و معروفيّت و ديگر مقاصد نفسانىشان انجام مىدهند و كارى به خدا و
رضاى خدا ندارند.
[1] – عن أبى جعفرعلیه السلام قال لما نزلت هذه الآية «مَنْ يعْمَلْ سُوءاً يجْزَ بِهِ» قال بعض أصحاب رسول اللّهصلی الله علیه و آله ما
أشدها من آية، فقال لهم رسول اللّهصلی الله علیه و آلهأ ما تبتلون فى أموالكم و أنفسكم و ذراريكم قالوا بلى قال هذا مما يكتب اللّه لكم به الحسنات و يمحو به السيئات تفسيرالعياشى جلد: 1 صفحه: 277.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِصلی الله علیه و آله قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ إِلَّا ابْتَلَيتُهُ فِى جَسَدِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَةً لِذُنُوبِهِ وَ إِلَّا شَدَّدْتُ عَلَيهِ عِنْدَ مَوْتِهِ حَتَّى يأْتِينِى وَ لَا ذَنْبَ لَهُ ثُمَّ أُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ النَّارَ إِلَّا صَحَّحْتُ لَهُ جِسْمَهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاماً لِطَلِبَتِهِ عِنْدِى وَ إِلَّا آمَنْتُ خَوْفَهُ مِنْ سُلْطَانِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاماً لِطَلِبَتِهِ عِنْدِى وَ إِلَّا وَسَّعْتُ عَلَيهِ فِى رِزْقِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاماً لِطَلِبَتِهِ عِنْدِى وَ إِلَّا هَوَّنْتُ عَلَيهِ مَوْتَهُ حَتَّى يأْتِينِى وَ لَا حَسَنَةَ لَهُ عِنْدِى ثُمَّ أُدْخِلُهُ النَّارَ الكافى جلد: 2 صفحه: 446.