وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ اْلإِنْجيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ َلأَكَلُوا
مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما
يَعْمَلُونَ «66».
ترجمه آيه 66 سوره مائده:
«احكام تورات و انجيل واقعى درست است»
و اگر آنها احكام تورات و انجيل و آنچه را كه براى آنها از جانب پروردگارشان
نازل شده بر پا بدارند، از آسمان و زمين روزى خواهند خورد. جمعى از اينها
مقتصد و ميانهرو هستند ولى بيشتر اينها اعمال بدى انجام مىدهند. (66)
تدبّر ما:
تدبّر ما از «وَ مَا أُنزِلَ إِلَيْهِم مِّن رَّبِّهِمْ» موارد زير است:
1- هر كس به قوانين قرآن عمل نمايد خداى تعالى رزقش را وسيع و از زمين و
آسمان برايش روزى نازل مىكند.[1]
2- هر كس تقواى الهى را رعايت كند خداى تعالى رزقش را وسيع و از زمين و
آسمان برايش روزى نازل مىفرمايد.[2]
3- هر كس ولايت صاحبان ولايت؛ يعنى كسانى كه از طرف خداى تعالى اين
منصب را دريافت كردهاند كه خداى تعالى در موردشان مىفرمايد: «إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ
رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَ يُؤتُونَ الزَّكَوةَ وَ هُمْ رَاكِعُون» را
بپذيرد،[3] خداى تعالى رزق و معيشتش را وسيع و از زمين و آسمان برايش روزى
نازل مىفرمايد و بركت در زندگىاش مىافتد.[4]
هميشه و در هر زمانى كسانى كه از راه حق منحرفند وجود داشتهاند، لذا چنين
اشخاصى چنانچه در زمانهاى قبل اگر پيرو حضرت موسى علیه السلام بودهاند به تورات
واقعى، و اگر پيرو حضرت عيسى علیه السلام بودهاند به انجيل واقعى، و اگر پيرو هر پيامبر
ديگرى كه بودهاند به اصل كتاب آسمانى خود؛ مثلاً زبور و امثالهم، و بعد از رسالت
پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله به قرآن مجيد عمل كنند و احكامش را بر پا دارند، خداى تعالى نيز از
آسمان و زمين برايشان روزى نازل مىكند، چون «وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُواْ التَّوْرَاةَ وَ الْاِنجِيلَ»
كه نام برده شده و معلوم است و نيازى به توضيح ندارد، امّا «وَ مَا أُنزِلَ إِلَيْهِم مِّن رَّبِهِمْ»
اطلاق دارد، لذا شامل تمام كتب و صحف آسمانى مىشود.
در بين منحرفين و اهل غفلت افراد منصف و ميانه رو نيز هست، حتّى در بين يهود
و نصارا افرادى بودند كه قرآن از آنها به عنوان «أُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ» ياد مىكند، تمام هنر ما به
اين است كه بتوانيم چنين افرادى را در جمع منحرفين و يا اهل غفلت شناسائى و با
تبليغ دين و امر به معروف و نهى از منكر آنها را هدايت كرده و از گمراهى و ضلالت
بيرون بياوريم، اين دسته بر خلاف اكثريّت منحرفين چون به اصطلاح قرآن «أُمَّةٌ
مُّقْتَصِدَةٌ» هستند، لذا عناد و تعصّب ندارند، به همين دليل اگر خودشان همّت كنند و
مؤنين نيز روى آنها برنامه ريزى نمايند، قابل هدايتند.
[1] – عن ابن عباس وَ ما أُنْزِلَ إِلَيهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ يعنى ما أنزل إليهم الفرقان تفسير القرآن العظيم (ابن أبى حاتم
جلد: 4 صفحه: 1170).
[2] – وَ مَنْ يتَّقِ اللَّهَ يجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يرْزُقْهُ مِنْ حَيثُ لا يحْتَسِبُ سوره: طلاق آيه: 2 الى 3.
[3] – عَنْ أَبِى الْحَسَنِعلیه السلام قَالَ وَلَايةُ عَلِىعلیه السلام مَكْتُوبَةٌ فِى جَمِيعِ صُحُفِ الْأَنْبِياءِ وَ لَنْ يبْعَثَ اللَّهُ رَسُولًا إِلَّا بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍصلی الله علیه و آله وَ وَصِيهِ عَلِىعلیه السلامالكافى جلد: 1 صفحه: 437.
عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِعلیه السلام قَالَ وَلَايتُنَا وَلَايةُ اللَّهِ الَّتِى لَمْ يبْعَثْ نَبِياً قَطُّ إِلَّا بِهَا (الكافى جلد: 1 صفحه: 437).
[4] – عَنْ أَبِى جَعْفَرٍعلیه السلام فِى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ قَالَ
الْوَلَايةُ الكافى جلد: 1 صفحه: 413.
عن امير المؤنين على بن ابى طالبعلیه السلام وَ لَوْ أَنَّ الْأُمَّةَ مُنْذُ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِصلی الله علیه و آله اتَّبَعُونِى وَ أَطَاعُونِى لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِم (بحارالأنوار جلد: 31 صفحه: 425).