يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ
فيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ وَ الْكافِرُونَ هُمُ الظّالِمُونَ«»
ترجمه آيه 254 سوره بقره:
«انفاق قبل از قيامت»
اى كسانى كه ايمان آوردهايد از آنچه ما شما را روزى كردهايم انفاق كنيد قبل از
آنكه روزى بيايد كه در آن خريد و فروش و دوستى و شفاعت نباشد و كافرين همان
ظالمين هستند. (254)
تدبّر ما:
مؤنين اهل عطوفت و مهربانى و در دنيا نيز به فكر مستمندان هستند و از مال
حلال خود به محرومان جامعه انفاق مىكنند، خداى تعالى هم پاداش آنها را
بهشت قرار داده است.
فقط در دنيا فرصت براى انجام كارهاى نيك هست اما وقتى دست انسان از دنيا
كوتاه شد ديگر فرصت هيچ كارى ندارد.
چون اين آيه با خطاب «يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ» شروع شده، بنابراين انفاق نمودن
يكىاز صفات مؤنين است.[1]
در عالم بعد و همچنين در روز قيامت شفاعت فقط مخصوص اولياء خدا
است، البته آنها هم به اذن خداى تعالى شفاعت مىنمايند، لذا شفاعت ديگران
هيچ اثرى براىكسى ندارد.
خمس و زكات جزء انفاقهاى واجبى مى باشد كه منكر آن كافر و نجس است،
زيرا صريح آيات قرآن است و در پايان اين آيه هم آنها را ظالم معرفى مىنمايد «وَ
الْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ»
هر كجا كه مىفرمايند: “در روز قيامت شفاعت كسى مورد قبول نيست”، منظور
شفاعت كسانى است كه از طرف خداى تعالى اجازه شفاعت ندارند، وگرنه وجود
شريف چهارده معصوم علیهم السلام هم در اين دنيا و هم در عالم آخرت شفاعت
مىكنند،[2] همچنين ديگر اولياء خدا نيز با اجازه آن بزرگواران شفاعت مىكنند
و اگر شفاعت ائمه اطهار و اوليائشان علیهم السلام نبود اكثر قريب به اتّفاق مردم اهل
عذاب بودند.
مؤنين بايد بدانند هر آنچه از دارائىها كه دارند را خداى تعالى به آنها داده
است، لذا اگر لازم شد بايد در راه خدا آنها را خرج نمايند، همه بدانيد چون خداى
تعالىمهربان است مىفرمايد: همه دارائىهايى را كه شما داريد من به شما داده و
بخشيدهام، پس ابتدا آنچه نياز خود و واجبالنفقههايتان هست برداريد و مازاد آن
را سر سال به پنج قسمت تقسيم كنيد، چهار قسمتش (سواى آن نيازهايتان كه در
طول سال مصرف كردهايد) براى خودتان و يك پنجمش را به عنوان خمس مالتان
بدهيد، ضمناً در انفاقهاى مستحبى بر كسى اجبارى نيست، اما اگر اهل انفاقهاى
مستحب باشيم راهى به سوى پاكى روح و تقرب به خداى تعالى مىباشد،
انشاءالله.
اگر كسى در دنيا به فقراء و تنگدستان كمك نمود، در عالم آخرت و در آن روز
كه همه مردم فقير هستند،[3] ائمه اطهار علیهم السلام به آنها كمك خواهند نمود.
[1] ـ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ علیه السلام قَالَ مِنْ أَخْلَاقِ الْمُؤمِنِ الْإِنْفَاقُ عَلَى قَدْرِ الْإِقْتَارِ وَ التَّوَسُّعُ عَلَى قَدْرِ التَّوَسُّعِ وَ
إِنْصَافُ النَّاس بحار الأنوار جلد: 64 صفحه: 361.
[2] ـ قُلْتُ لِأَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَوْلُهُ مَنْ ذَا الَّذِى يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ قَالَ نَحْنُ أُولَئِكَ الشَّافِعُونَ
بحارالأنوار جلد: 8 صفحه: 41.
[3] ـ يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَميدُ سوره فاطر آيه: 15.