أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذى حَاجَّ إِبْراهيمَ فى رَبِّهِ أَنْ آتاهُ اللّهُ الْمُلْكَ إِذْ قالَ
إِبْراهيمُ رَبِّيَ الَّذي يُحْيى وَ يُميتُ قالَ أَنَا أُحْيى وَ أُميتُ قالَ إِبْراهيمُ فَإِنَّ
اللّهَ يَأْتى بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِها مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذى كَفَرَ وَ
اللّهُ لا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّالِمينَ «»
ترجمه آيه 258 سوره بقره:
«قضيّه مباحثه حضرت ابراهيم علیه السلام با نمرود»
آيا به سوى كسى كه با ابراهيم درباره پروردگارش گفتگو و بحث مىكرد نگاه
نمىكنى؟ آن وقتى كه خدا به او مُلك و پادشاهى عنايت كرده بود، وقتى كه ابراهيم به
او گفت: پروردگار من كسى است كه زنده مىكند و مىميراند، او گفت: من هم زنده
مىكنم و مىميرانم. ابراهيم گفت: قطعاً خداى من خورشيد را از مشرق بيرون
مىآورد، پس تو اگر مىتوانى آن را از مغرب بيرون بياور. آن كسى كه كافر بود،
مبهوت شد و خدا قوم ظالم را هدايت نمىكند. (258)
تدبّر ما:
مردم مسلمان بايد بسيار مواظب اعمال و رفتارهايشان باشند تا جزء ظالمين
قرار نگيرند چرا كه خداى تعالى ظالمين را هيچ گاه هدايت نمى كند و عذاب
سختى هم در انتظار ظالمين است، در روايات اهل بيت عصمت و طهارت علیهم السلام
آمده كه روز قيامت سختترين عذابها براى هفت نفر مىباشد كه يكى از آنها
نمرود بن كنعان است، و علّت اين عذاب اين است كه نمرود جزء ظالمين بوده
است.[1]
كسانى كه زخارف دنيا و وسعت مال، آنها را متكبّر و خود خواه و مقهور
مىنمايد بايد از تجربه ديگران پند گرفته و بدانند راهى كه مىروند همان راهى
است كه نمرود مىرفت و عاقبتشان هم همان عاقبتى است كه نمرود داشت.
نمرود (كه از القاب پادشاهان سريانى بوده و نام اصلى او بنا به قولى “راميس” و
بنا به قولى “صال بن حصليم” بوده است) پسر كنعان بود كه كنعان حدود چهار صد
سال در هيئت جوانى عمر كرد، او اولين كسى است كه ادعاى خدائى كرده البته به
غير از خودش بعضى از بتها را هم خدا مىدانست.[2]
در طول تاريخ چهار نفر موفّق شدهاند حكومت كل كره زمين را به دست بگيرند
كه دو نفر از آنها مؤن و دو نفرشان كافر بودهاند، اما دو نفر مؤن عبارتند از:
حضرت سليمان و ذوالقرنين و دو نفر كافر؛ نمرود و بخت النصر بودهاند.[3]
مردم مسلمان هيچ گاه نبايد مغرور شوند و فكر كنند كه از عذاب الهى در امان
خواهند بود، آنها بايد بدانند خداى تعالى از ضعيفترين مخلوقاتش براى تنبيه
قوىترين موجودات مى تواند استفاده كند. نمرود وقتى ادعاى خدائى كرد
لشكرىآماده نمود و به حضرت ابراهيم علیه السلام گفت: به خدايت بگو لشكرش را
بفرستد تا با ما جنگ كند.
خداى تعالى هم به جبرئيل خطاب كرد: ضعيفترين مخلوقات چيست؟
جبرئيل عرض كرد: پشه.
خداى تعالى فرمود: ضعيفترين نوع پشهها كدامند؟
جبرئيل عرض كرد: فلان نوع پشه كه در حوالى فلان مكان زندگى مىكنند، لذا
خداىتعالى به آن پشهها مأموريت داد و آنها به لشكر نمرود حمله كرده و آن قدر
آنها را گزيدند كه به جز استخوان چيزى برايشان باقى نماند، يكى از آن پشهها هم
وارد قصر نمرود شده و لب وى را گزيد و از راه بينى وارد مغزش شد، نمرود حدود
چهل شبانه روز به خاطر ورود پشه به مغزش در حال عذاب بود تا نهايت به درك
واصل گشت.[4]
“محاجّه كردن” و خصومت نمودن با اولياء خدا انسان را جهنمى و اهل عذاب
خواهد نمود،[5] نمرود به خاطر اين كارش جزء هفت نفرى كه عذاب شديدى
دارند قرار گرفت.
سوء استفاده نمودن و شكر نكردن نعمتهاى خدا، راه و روش و رويه كافران
است، چنانچه نمرود به جاى شكر سلطنتى كه خدا به او عنايت كرده بود نه تنها
شكر نكرد بلكه منكر خدا شد و گفت: من خودم خدا هستم.
[1] ـ قال حدثنى رجل من أصحاب أبى عبد اللّه علیه السلام قال سمعته يقول إن أشد الناس عذابا يوم القيامة سبعة نفر
أولهم ابن آدم الذى قتل أخاه و نمرود الذى حاج إبراهيم فى ربه و اثنان من بنى إسرائيل هودا قومهم و نصراهم و فرعون الذى قال أنا ربكم الأعلى و اثنان من هذه الأمة الخصال جلد: 2 صفحه: 346.
[2] ـ أطيب البيان فى تفسير القرآن جلد: 3 صفحه: 24.
[3] ـ ابْنُ الْبَرْقِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ رَفَعَهُ إِلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ مَلَكَ الْأَرْضَ كُلَّهَا أَرْبَعَةٌ مُؤِنَانِ وَ كَافِرَانِ فَأَمَّا
الْمُؤِنَانِ فَسُلَيْمانُ بْنُ دَاوُدَ وَ ذُو الْقَرْنَيْنِ وَ الْكَافِرَانِ نُمْرُودُ وَ بُخْتُ نَصَّرَ وَ اسْمُ ذُو الْقَرْنَيْنِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ضَحَّاكِ بْنِ مَعَدٍّ بحارالأنوار جلد: 12 صفحه: 36.
[4] ـ أن اللّه سلط على نمرود بعوضة فعضت شفته فأهوى إليها ليأخذها بيده فطارت فى منخره فذهب
ليستخرجها فطارت فى دماغه فعذبه اللّه بها أربعين ليلة ثم أهلكه بحارالأنوار جلد: 12 صفحه: 18.
[5] ـ قَالَ حَدَّثَنِى أَبِى عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي مُوسَى قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي إِسْمَاعِيلُ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ علیه السلام عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله عَنْ جَبْرَئِيلَ عَنِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ: مَنْ عَادَى أَوْلِيَائِي فَقَدْ بَارَزَنِي بِالْمُحَارَبَةِ وَ مَنْ حَارَبَ أَهْلَ بَيْتِ نَبِيِّي فَقَدْ حَلَّ عَلَيْهِ عَذَابِي وَ مَنْ تَوَلَّى غَيْرَهُمْ فَقَدْ حَلَّ عَلَيْهِ غَضَبِي وَ مَنْ أَعَزَّ غَيْرَهُمْ فَقَدْ آذَانِي وَ مَنْ آذَانِي فَلَهُ النَّارُ عيونأخبارالرضا علیه السلام جلد: 2 صفحه: 68.