إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنّى نَذَرْتُ لَكَ ما فى بَطْنى مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ
مِنّى إِنَّكَ أَنْتَ السَّميعُ الْعَليمُ «» فَلَمّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنّى وَضَعْتُها
أُنْثى وَ اللّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَاْلأُنْثى وَ إِنّى سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ
إِنّى أُعيذُها بِكَ وَ ذُرّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجيمِ «» فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ
حَسَنٍ وَ أَنْبَتَها نَباتًا حَسَنًا وَ كَفَّلَها زَكَرِيّا كُلَّما دَخَلَ عَلَيْها زَكَرِيَّا الْمحْرابَ
وَجَدَ عِنْدَها رِزْقًا قالَ يا مَرْيَمُ أَنّى لَكِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ
يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ «»
ترجمه آيه 35 الى 37 سوره آل عمران:
«قضيه زن حضرت عمران علیه السلام»
وقتى كه زن عمران گفت: پروردگار من، قطعاً من آنچه را كه در شكم دارم نذر
مىكنم كه براى تو آزاد باشد. (اين را) از من قبول كن زيرا تو همان شنواى
دانائى.(35)
پس وقتى كه آن را زائيد، گفت: پروردگار من، قطعاً من دختر زائيدهام و خدا
داناتر بود به آنچه از او متولّد شده بود و پسر مثل دختر نيست و من او را مريم
مىنامم و من او و ذريّه او را از شرّ شيطان رجيم به تو پناه مىدهم. (36)
پروردگارش همان دختر را به خوبى قبول كرد و او را به نيكى رشد داد و زكريّا
سرپرستى او را عهدهدار شد. (او آنچنان به كمال رسيد كه) هر وقت زكريّا نزد او كنار
محراب مىرفت، نزد او غذائى مىديد. زكريّا مىگفت: اى مريم، اين از كجا براى تو
آمده است؟ مريم مىگفت: اين غذا از طرف خدا آمده. قطعاً خدا هر كه را بخواهد،
بىحساب روزى مىدهد. (37)
تدبّر ما:
كسانى كه فكر مىكنند فرزندان دختر انسان جزء فرزند انسان نيست كاملاً در
اشتباهند، خداىتعالى به عمران بن ماثان، پدر حضرت مريم وحى نمود: به زودى
فرزندى به تو عطا خواهم كرد كه كورها و بيماران را شفا بدهد و رسولى براى
بنىاسرائيل باشد،[1] منظور خداى تعالى از آن فرزند، حضرت عيسى فرزند دختر
عمران بود، اما به عمران خطاب مىفرمايد: فرزندى به تو عنايت مىكنم، گذشته از اين
ائمه اطهار علیهم السلام را كه در دعاها و زيارات يابن رسول اللّه خطاب مىكنيم از طريق
مادرشان حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام به پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله مىرسند.[2]
مؤنين بايد با خداى تعالى انس داشته باشند و براى رسيدن به حوائجشان در
خانه خدا و اوليائش را بكوبند تا خداى تعالى هم به آنها لطف نمايد.
مردم مسلمان بالاخص شيعيان بايد براى فرزنددار شدن از قبل
برنامهريزىهائىداشته و به فكر تربيت معنوى فرزندانشان باشند و بدانند اگر يك
فرزند داشته باشند و همان فرزند را خوب و متديّن و در صراط اهل بيت
عصمت علیهم السلام تربيتش نمايند، همين يك فرزند نزد خداى تعالى و اوليائش به اندازه
يك امّت ارزش دارد،[3] امّا اگر فرزندان زيادى داشته باشند در حالى كه تربيت
اسلامىنشده و در صراط مستقيم نباشند، اگر باعث آبروريزى و سرافكندگى والدين
خويش در محضر خداى تعالى و اوليائش نباشند هيچ ارزشى هم ندارند، حضرت
عمران و همسرش حنّه قبل از به دنيا آمدن فرزندشان به فكر معنويّت او بوده و او را
نذر معبد و بيت المقدّس نمودند.
خدمت كردن به مساجد و مكانهاى مقدّسه مانند حرمها و خانههاى اهل بيت
پيامبر خدا صلی الله علیه و آله و اولياء اللّه در پيشرفت روحى اثرات مستقيم و به سزائىدارد و اين
امر در طول تاريخ همواره مورد توجه بزرگان و اولياء خدا بوده است.
مؤنين بايد هميشه به فكر مقبول شدن اعمال خيرى كه انجام مىدهند باشند،
همسر عمران وقتى نذر نمود خطاب به خداى تعالى عرض كرد: «فَتَقَبَّلْ مِنى».
مؤنين بايد براى تربيت صحيح و اسلامى فرزندانشان دائماً دعا كنند و
سعادت و رستگارى فرزندانشان را از خداى تعالى بخواهند.
در راه خدا و كسب كمالات روحى، تمايلات و خواستههاى شخصى مهم
نيستند بلكه مهم اين است كه ببينيم خواست و مصلحت خداى تعالى و اوليائش
چيست، همسر حضرت عمران دوست داشت فرزندش پسر باشد تا او را نذر معبد
و مسجد نمايد، اما خواست و مصلحت خداى تعالى بر اين بود كه فرزندش دختر
باشد.
اگر زمانى خواست و مصلحت خداى تعالى و اوليائش بر خلاف تمايلات و
علايق شخصى ما بود، اين امر نبايد باعث انجام اعمال و يا داشتن افكارى كه ما را
از راه خدا باز دارد شود، مادر حضرت مريم با وجود اين كه بسيار علاقه داشت
فرزندش پسر باشد اما وقتى نوزادش به دنيا آمد و متوجه شد دختر است ناشكرى
نكرد و نام او را مريم؛ به معناى خدمتگزار (خانه خدا) نهاد و او را نذر معبد نمود و
بسيار خدا را شكر مىكرد.
مؤنين بايد متوجّه خطر شيطان و شيطان سيرتان در جامعه باشند و بدانند
عامل انحراف فرزندانشان شياطين جنى و انسى هستند و بايد دائماً به وسيله دعا و
اعمالشان، خود و فرزندانشان را از اين شياطين به خداى تعالى پناه دهند.
زنها استعداد بسيار بالائى براى رشد در معنويّات دارند و به قدرى مىتوانند
مقام خود را بالا ببرند كه از ناحيه خداى تعالى دائماً غذاهاى مادّى و معنوى به
آنها برسد، حضرت مريم آن قدر در طى كمالات موفق بود و خود را به مقامات
عاليه رساند كه حضرت زكريّا كه پيامبر خدا است مىفرمايد: «هر وقت نزد مريم
مىرفتم ملائكه از بهشت براى او غذاهاى متنوعى آورده بودند». در همين راستا
روايت شده:
پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله در دوران قحطى و خشكسالى روزى گرسنه شده بودند،
حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام دو گرده نان و مقدارى گوشت براى آن حضرت هديه
فرستادند تا به اين وسيله ايشان را خرسند نموده و گرامى دارند، پيامبر همراه آن
هديه به خانه حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام برگشتند و چون وارد شدند فرمودند:
دخترم نزد من بيا، وقتى حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام آمد آن حضرت سرپوش را از
روى طبق غذا برداشت، ديدند طبق پر از نان و گوشت است، حضرت فاطمه
زهراء عليهاالسلام از ديدن آن منظره شگفت زده شدند، چون ايشان مقدار كمىگوشت
گذاشته بودند اما الآن مقدار زيادى گوشت در طبق غذا بود، لذا متوجّه شد كه آنها
از جانب خداوند نازل شده است.
آن گاه پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله پرسيدند: اى فاطمه! در اين خشكسالى اين همه گوشت
از كجا آوردهاى؟ حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام فرمود: از جانب خداست، بعد
پيامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: خدا را سپاس مىگويم كه تو را اىفاطمه! مانند سيده زنان بنى
اسرائيل (يعنى مريم) قرار داده است.
سپس پيامبر صلی الله علیه و آله حضرت على و امام حسن و امام حسين علیهم السلام و تمام اهلبيت
خود را گرد آن طبق خواند، همگى از آن طعام تناول فرمودند تا اين كه همه آنها
سير شدند، امّا طعام هم چنان باقى مانده بود به طورى كه گويا هيچ از آن كم نشده
باشد، حضرت فاطمه زهراء عليهاالسلام آن را در بين همسايگان خويش توزيع نمودند.
تدبّر ما اين است كه وقتى خداى تعالى غذاى مادى براى كسى بفرستد به
طريق اولى غذاهاى روحى و معنوى كه شامل وحى و الهامات روحى و مكاشفات
علمىباشد به آن شخص مى دهد، البته منظور غير از معصومين علیهم السلام است، چون
آنها مقامشان خيلى بالاتر از اين مسائل است و در واقع آنها «لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا
ازْدَدْتُ يَقِيناً» هستند.[4]
محراب را بدين علّت محراب نام نمودهاند كه وقتى انسان مىخواهد در آن
مكان پروردگار خويش را عبادت كند، شيطان زياد با او به محاربه بر مىخيزد،
محراب از حرب گرفته شده؛ يعنى محل حرب و جنگ انسان با شيطان رجيم است.
روح پاك و در صراط مستقيم پدر و مادر، تغذيه طيب و حلال، در تربيت
فرزندان اثرات مثبت و مستقيم و به سزائى خواهد داشت.
كسانى كه خود را تحت تربيت اولياء خدا قرار مىدهند از خطر شيطان تا حد
زيادى محفوظ مىمانند، حضرت مريم و ذريّهاش به خاطر اين كه تحت تربيت
حضرت زكريّا بودند از شرِّ شيطان محفوظ ماندند.
[1] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَوْحَى إِلَى عِمْرَانَ أَنِّى وَاهِبٌ لَكَ ذَكَراً سَوِيّاً مُبَارَكاً يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ وَ يُحْيِى الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَ جَاعِلُهُ رَسُولًا إِلَى بَنِى إِسْرَائِيلَ فَحَدَّثَ عِمْرَانُ امْرَأَتَهُ حَنَّةَ بِذَلِكَ الكافى جلد: 1 صفحه: 535.
[2] ـ خوانندگان محترم را براى مطالعه بيشتر پيرامون اين مطلب به كتاب شريف انوار زهراء عليهاالسلام ارجاع
مىدهيم.
[3] ـ إِنَّ إِبْراهيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ حَنيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكينَ سوره نحل آيه 120.
[4] ـ بحارالأنوار جلد: 40 صفحه: 153.