وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ
عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ «» وَ لا تَكُونُوا كَالَّذينَ تَفَرَّقُوا وَ
اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظيمٌ «»
ترجمه آيه 104 الى 105 سوره آل عمران:
«امر به معروف و نهى از منكر»
و بايد جمعى از شما باشند كه مردم را به خوبيها دعوت كنند و امر به معروف و
نهى از منكر نمايند كه اين جمع همان رستگارانند. (104)
و مانند آنهائى كه بعد از آنكه دلائل و براهين برايشان آمد تفرقه و اختلاف
ايجاد كردند، نباشيد. زيرا براى آنها عذاب بزرگى خواهد بود. (105)
تدبّر ما:
مردم مسلمان بايد هميشه پيشقدم در امر به معروف و نهى از منكر باشند و
بدانند امر به معروف و نهى از منكر نمودن باعث اصلاح جامعه و پاكى روح
خودشان نيز مىشود. آنها بايد بدانند اين مسأله به قدرى مهم و مورد توجّه بزرگان
دين بوده كه بعضى از بزرگان اين امر را واجب عينى مىدانند.[1]
مؤنين بايد هميشه خيرخواه و در فكر رشد دينى و پيشرفت مادى و معنوى
براى ديگران باشند و وقتى با افراد جاهل روبرو مىشوند بسيار كريمانه با آنها
برخورد كنند و مواظب باشند تا آنها را تحريك نكنند، چون افراد جاهل و اهل
هواى نفس از انجام هيچ كارى ابائى ندارند، آنها متأسفانه نه براى آبروى خود و نه
براى آبروى ديگران هيچ ارزشى قائل نيستند.
يكى از راههاى رستگارى انجام امر به معروف و نهى از منكر است، ضمن اين
كه امر به معروف و نهى از منكر فقط به وسيله زبان انجام نمىشود، بلكه به وسيله
قلم و عمل انسان هم انجام مىشود و خلاصه با هر وسيلهاى مىتوان امر به معروف
و يا نهى از منكرات الهى نمود.[2]
كسانى مىتوانند در انجام امر به معروف و نهى از منكر موفّق باشند كه اول خود
را عالم به قوانين شرع مقدس نمايند و در وحله بعد عمل كننده باشند والاّ اگر سر تا
سر وجودشان رذائل و منكرات باشد و بخواهند ديگران را امر به معروف و نهى از
منكر كنند امر به معروفشان در افراد هيچ اثرى نخواهد گذاشت، يا خيلى كم مؤر
خواهد بود.
معروف آن مسائلى است كه معصومين علیهم السلام ما را به آن امر فرموده باشند و منكر
آن مسائلى است كه آن بزرگواران ما را از انجام آن اعمال باز داشته و نهى كرده
باشند.[3]
امّتى كه امر به معروف و نهى از منكر را ترك كند، گناهكار باشند يا بىگناه، به
خاطر اين كارشان باز هم از رحمت خداى تعالى به دور خواهند بود.[4]
دين مقدّس اسلام براى اتحاد و دوستى مابين مسلمين بسيار ارزش قائل بوده و
عذاب بزرگ و دردناكى براى تفرقه اندازان مهيا نموده است.
خداى تعالى از كسى كه دليل و بيّنهاى براى هدايتش وجود داشته و بعد از
ديدن و مواجه شدن با آن بيّنات دوباره به راه ضلال و گمراهى قبلى خويش برگشته
باشد هيچ عذرى قبول نمىكند و او را عذاب دردناكى خواهد كرد. بزرگترين نشانه و
بيّنهاى كه در اختيار تمام مردم مسلمان قرار دارد كتاب خدا و ائمهاطهار علیهم السلام و در
غيابشان نائبان عام آنها يعنى همان فقهاء جامع الشرائط مىباشند.
[1] ـ مثلاً شيخ طوسى، شيخ ابو القاسم حلّى، ابن ادريس، شهيد اول و شيخ على رضوان اللّه عليهم امر به
معروف و نهى از منكر نمودن را واجب عينى مىدانند و بعضى از بزرگان مانند سيد مرتضى علم الهدى، شيخ ابو الصلاح، علامه حلّى و شهيد ثانى رضوان اللّه عليهم آن را واجب كفائى مىدانند.
[2] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِالْخَيْرِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ الكافى جلد: 2 صفحه: 105.
[3] ـ وَ الْمَعْرُوفُ مَا أَمَرْتُمْ بِهِ وَ الْمُنْكَرُ مَا نَهَيْتُمْ عَنْه مفاتيح الجنان – فرازى از زيارت آل ياسين.
[4] ـ عن على بن ابيطالب علیه السلام فَإِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَلْعَنِ الْقَرْنَ الْمَاضِيَ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ إِلَّا لِتَرْكِهِمُ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ فَلَعَنَ السُّفَهَاءَ لِرُكُوبِ الْمَعَاصِي وَ الْحُلَمَاءَ لِتَرْكِ التَّنَاهِي بحارالأنوار جلد: 14 صفحه:
475.