وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيِّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ في سَبيلِ
اللّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللّهُ يُحِبُّ الصّابِرينَ «»
ترجمه آيه 146 سوره آل عمران:
«خداپرستان»
و چه بسيار از پيامبرانى بودهاند كه با او و كمك به او عدّه زيادى از خداپرستان
جنگ كردهاند. پس هيچگاه آنها سست نشده به خاطر آنچه كه در راه خدا به
آنها رسيده است و ضعف پيدا نكردهاند و زير بار دشمن نرفتهاند و خدا صابرين
را دوست مىدارد. (146)
تدبّر ما:
مؤنين بايد از تاريخ و تجربههاى ديگران پند بگيرند، آنها بايد توجّه داشته
باشند خداى تعالى جمعيتى كه در گذشته نسبت به آن چه در راه رسيدن به مقصد
نهائى كه همان عبوديّت خداى تعالى است به آنها رسيده و به خاطر رسيدن
ناگوارىها استقامتشان را از دست نداده و از خود سستى نشان ندادند و راه خدا را
رها نكردهاند را ستوده و با عزّت از آنها ياد نموده است.
صبر و استقامت به سه قسمت تقسيم مىشود: 1- صبر در هنگام رسيدن
مصيبت و ناراحتىها به انسان 2- صبر در هنگام انجام عبادات و اطاعت خداى
تعالى 3- صبر در هنگام مواجه شدن با معاصى پروردگار.[1]
به طور كلى چون دنيا محلى است كه بلا و مصيبت در آن زياد است،[2] انسان
بايد شرح صدرى داشته باشد تا بتواند مصائب را در راه رسيدن به هدف تحمّل
نمايد، مثلاً شخصى كه مىخواهد خانوادهاش (كه چند نفرى بيش نيستند) را
سرپرستى كند بايد هر روز صبح تا شب نا ملايماتى كه از ناحيه ديگران و همچنين
فشارهاى كارى مربوط به شغلش را تحمّل كند تا بتواند روزى مادّى خود و اهل
خانهاش را كسب كند، اگر كسى نتواند اين فشارها را تحمّل نمايد نمىتواند
خانوادهاش را سرپرستى كند و حتى خودش نيز نيازمند ديگران خواهد شد.
اما صبر در هنگام طاعات و عبادات اين است كه انسان مخصوصاً در اوائل
جوانى براى انجام بعضى عبادات مثل خواندن نماز شب و يا حتى بعضى براى
خواندن نماز صبح و يا گرفتن روزه؛ مخصوصاً در فصل تابستان، با فشار و
سختىهائى روبرو هستند كه در اين جا نيز بايد صبر و استقامت داشته باشند تا
بتوانند در راه خدا موفّق باشند و يا مثلاً براى حضور در جبهههاى جنگ حق عليه
باطل كه يا بايد بكشند و يا بايد كشته شوند نيز نياز به استقامت و عزم راسخى
دارند.
صبر در معصيت هم اين است كه شيطان دائماً فعّال بوده و گناهان را در نظر
انسان زيبا و خوب جلوه مىدهد، ضمن اين كه بعضى از گناهان لذّت ظاهرى نيز
دارد، در اين جا هم مؤنين بايد استقامت كنند و فريب دشمن قسم خورده خويش
يعنى شيطان را نخورند تا ان شاء اللّه به اين وسيله قدم به قدم به خداى تعالى
نزديك شوند.
يكى از صفات مؤنين اين است كه آنها در راه خدا بسيار قوى و با اراده
هستند.[3]
مؤنين وقتى با سختىها و مشكلات و شكستهاى ظاهرى مواجه مىشوند
خودشان را بيشتر مىشناسند و سعى مىكنند نقاط ضعف روح خود را پيدا و آن را
برطرف كنند، امّا منافقان هنگام مواجه شدن با مشكلات و سختىها از زير بار
مسئوليت شانه خالى كرده و فرار مىكنند.
اگر انسان مطمئن باشد كه راهش راه خداست و كارش خدائى است ديگر از
هيچ چيز، حتى كشته شدن واهمهاى نخواهد داشت.
مردم مسلمان اگر همه عمرشان در حال تلاش و كوشش باشند تا خداى تعالى
آنها را دوست داشته باشد ارزشش را دارد، آنها بايد بدانند خداى تعالى در كتاب
خويش علناً اعلام كرده من كسانى كه داراى صبر و استقامت هستند را دوست دارم «وَ
اللَّهُ يحُبُّ الصَّابرِينَ».
[1] ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله الصَّبْرُ ثَلَاثَةٌ صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصِيبَةِ وَ صَبْرٌ عَلَى الطَّاعَةِ وَ صَبْرٌ عَنِ الْمَعْصِيَةِ الكافى جلد: 2
صفحه: 91.
[2] ـ إن الدنيا دار بالبلاء معروفة غررالحكم صفحه: 134.
عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فى حديث الى ان قال: إِنَّمَا الدُّنْيَا دَارُ بَلَاءٍ (الكافى جلد: 8 صفحه: 304).
[3] ـ عَنْ بَعْضِ مَنْ رَوَاهُ رَفَعَهُ إِلَى أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ الْمُؤِنُ لَهُ قُوَّةٌ فِى دِينٍ وسائلالشيعة جلد: 15 صفحه:
187.