علقمه نام نهر آبى است كه حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام در كنار آن به شهادت
رسيدند، اين نهر شاخهاى از رودخانه فرات مىباشد، و علت نامگذارى آن به علقمه
اين است كه علقم نام درخت سدر است و در كنار آن نهر، درخت سدر وجود
داشت.[1]
در واقعه جانسوز كربلاء نهر علقمه خيلى دقيق به وسيله صفوف به هم فشرده
لشكر ابن زياد محافظت مىشد تا هيچ كس از اصحاب حضرت سيدالشهداء علیه السلام
نتوانند به آن دسترسى پيدا كنند، و در نتيجه امام و اهل بيت و همراهان ايشان تشنه
بمانند.
حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام با شوكت و صلابت بىنظير خود توانست بارها به
نگهبانان آن نهر حمله كند، و در هر حمله آنها را در هم مىشكست و عده زيادى از
سپاه دشمن متوارى شده و پا به فرار مىگذاشتند و ايشان پس از برداشتن آب، با افتخار
به خيمهها باز مىگشت.
در آخرين حمله نيز آن حضرت تك و تنها در كنار همين نهر آب، در اوج
نابرابرى و ناجوانمردى پس از مبارزهاى طولانى توسط چند صد نفر از لشكريان
دشمن به شهادت رسيدند، البته آن حضرت حتى از سن دوازده، سيزده سالگى هر
زمان به قلب لشكر دشمن حمله مىكرد يكّه و تنها چند صد نفر را به خاك مذلّت
مىانداخت و در دفعات قبل هم كه به اين نهر حمله مىبرد، تعداد زيادى را به خاك
مذلّت مىانداخت و مابقى لشكر از ترس حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام پا به فرار
مىگذاشتند، اما در مرتبه آخر ناجوان مردانه دستانش را قطع كرده و تير به چشمانش
زدند، از همه مهمتر مشك آبش را پاره كردند و به همين دلائل بود كه اين بار لشكر چند
صد نفره توانست حريف ايشان شود.
آن حضرت به قدرى صاحب هيبت و عظمت بود كه تنها نام و آوازه حضرت
اباالفضل العبّاس علیه السلام لرزه بر اندام تمام لشكر عمر سعد مىانداخت، حتى ابن زياد نيز
از نام و آوازه ايشان هراسان بود و لرزه بر اندامش مىافتاد، آنها گرچه تعدادشان هزاران
نفر بود و تعداد لشكر امام حسين علیه السلام محدود به هفتاد و چند نفر بود، اما با وجود
حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام در بين لشكر امام حسين علیه السلام معتقد بودند احتمال
شكست خوردنشان خيلى زياد است، لذا نقشههاى فراوانى مىكشيدند تا هر طورى كه
شده حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام را از لشكر امام حسين علیه السلام جدا كنند، كه جريان
آوردن امان نامه توسط شمر بن ذى الجوشن يكى از آن نقشههاى شوم شان بود.
مورخان دراين باره آوردهاند: و يكفى فى شجاعته ان الاعداء اذا سمعوا باسم
العبّاس ارتعدت فرائصهم و وجلت قلوبهم و اقشعرت جلودهم و من ذلك ان عبيداللّه
بعث اليه كتاب امان.[2]
يعنى: در شجاعت حضرت اباالفضل العبّاس علیه السلام همين بس كه دشمنان با شنيدن
نام او اركان بدنشان مرتعش مىگرديد و دلهاشان مىلرزيد و مو بر بدنشان راست
مىشد و بند از بندشان مىگسست، به همين جهت عبيداللّه بن زياد دست به تزوير زد
تا با امان نامه كذائى شايد ايشان را از لشكر امام حسين علیه السلام جدا كند.
لذا به خاطر رشادت هائى كه ايشان در كنار نهر علقمه از خود نشان مىداد وى را
البطل العلقمى، به معناى قهرمان نهر علقمه لقب دادند.
[1] – العبّاس صفحه: 316.
[2] – معالى السبطين صفحه: 267.