حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلّهِ
قانِتينَ «239»فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالاً أَوْ رُكْبانًا فَإِذا أَمِنْتُمْ
فَاذْكُرُوا اللّهَ كَما عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ «240»
ترجمه آيات 239 الى 240 سوره بقره:
«سفارش به نماز»
بكوشيد بر حفظ نمازها و بخصوص «نماز وسط» و با
خضوع و خشوع براى خدا برخيزيد. (239)
و اگر ترسيديد پياده و يا سواره (همان گونه كه حركت
مىكنيد، نماز را بخوانيد) و وقتى امنيّت خود را به دست
آورديد، خدا را ياد كنيد و نماز بخوانيد، همان گونه كه خدا به
شما تعليم داد آنچه را كه نمىدانستيد. (240)
تدبر ما:
مؤنين بايد بدانند روز شرعى از اول مغرب شروع و تا مغرب روز بعد به اتمام
مىرسد براى مثال براى مشخص شدن ماه مبارك رمضان وقتى هلال ماه را رؤت
كردند از آن مغرب شروع ماه مبارك است و تا آخر ماه وقتى هلال شوّال را رؤت
كردند ديگر در آن مغرب عيد مىگيرند لذا نمازهاى مغرب، عشاء، صبح، ظهر، و
عصر را در طول روز شرعى مىخوانيم كه همان گونه كه متوجهايد نماز صبح نماز
وسط است يعنى قبل از آن نمازهاى مغرب و عشاء و بعد از آن ظهر و عصر
مىباشد.
مؤنين بدانند علماء اعلام از گفتار ائمه اطهار علیهم السلام نمازهاىمختلفى به عنوان
نماز وسطى نقل نمودهاند (بعضى مىگويند منظور نماز صبح است،[1] بعضى
مىگويند نماز ظهر، بعضى مىگويند نماز عصر، بعضى مىگويند نماز مغرب و
بعضى مىگويند نماز عشاء و عده كمى هم قائلند كه نماز جمعه منظور است).[2]
اما با توضيحى كه در بالا داده شد و بنا به تائيد بعضى از علماء[3] به نظر حقير نماز
وسطى به نماز صبح گفته مىشود.
مؤنين بايد بدانند چون امر است كه به نماز وسطى اهميت بدهيد ائمه در
رواياتشان به نمازهاى مختلفى اشاره كردهاند تا مردم به همه نمازهايشان اهميت
بدهند اما از قرائن و دلائل مشخص است كه اصل نماز وسطى نماز صبح مىباشد و
بعضى از علماء قائلند كه نماز وسطى در بين نمازها مخفى است آن چنان كه شب
قدر در بين شبها مخفى است و اين به خاطر اين است كه مردم به همه
نمازهايشان اهميت بدهند[4].
مؤنين بايد براى تمام اعمال عبادى مخصوصا نماز بسيار اهميت قائل باشند
و آنها را سبك نگيرند و بدانند انجام عبادات باعث تقرب به خداى تعالى است.
مؤنين بايد بدانند خواندن نماز از ضروريات دين است و منكر و تارك آن كافر
و نجس است، و نماز را بايد در هر شرايطى به جا آورد حتى در جنگها و در اوقاتى
كه انسان از دزد و يا جانواران درنده خوف دارد بايد با ايماء و اشاره، سواره و يا
پياده و هر طور كه ممكن است نماز را به جاى آورد[5].
[1] ـ خلاصة المنهج جلد:1 صفحه: 144) ( أطيب البيان فى تفسير القرآن جلد: 2 صفحه: 486) ( مجمع البيان فى تفسير القرآن جلد: 2 صفحه: 599).
[2] ـ (تفسير اثنا عشرى، ج: 1 صفحه: 426) و (أطيب البيان فى تفسير القرآن، ج: 2 صفحه: 486).
[3] ـ قال الشيخ ره فى الخلاف صلاة الوسطى هى صلاة الأولى، ايضا فى المعتبر صلاة الوسطى هى صلاة الأولى.
[4] ـ مجمع البيان فى تفسير القرآن، ج: 2 صفحه: 600.
[5] ـ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ يَخَافُ مِنْ سَبُعٍ أَوْ لِصٍّ كَيْفَ يُصَلِّى
قَالَ يُكَبِّرُ وَ يُومِئُ بِرَأْسِهِ تهذيبالأحكام جلد: 3 صفحه: 173.