شهيد ثانى، زين الدين عاملى درباره حضرت ام البنين عليهاالسلام مىگويد:
ام البنين از بانوان با معرفت و پر فضيلت بود. نسبت به خاندان نبوت،
محبت و دلبستگى خالص و شديد داشت و خود را وقف خدمت به آنها
كرده بود. خاندان نبوت نيز براى او جايگاه والايى قائل بودند و به او
احترام ويژه ميگذاشتد. در روزهاى عيد، به احترام او به محضرش
مىرفتند و به ايشان اداى احترام مىكردند.[1]
علّامه سيد محسن امين مىگويد: حضرت ام البنين عليهاالسلام شاعرى
خوش بيان و از خانواده اى اصيل و شجاع بود.[2]
على محمد على دُخَيل، نويسنده معاصر عرب در وصف اين بانوى
بزرگوار مىنويسد: عظمت اين خانم در آن جا آشكار مىشود كه وقتى
خبر شهادت فرزندانش را به او مىدهند، به آن توجه نمىكند، بلكه از
سلامت حضرت امام حسين علیه السلام مىپرسد؛ گويى امام حسين عليه
السلام فرزندِ اوست نه آنان.[3]
سيد محمود حسينى شاهرودى مىگويد: من در مشكلات، صد
مرتبه صلوات براى مادر حضرت اباالفضل العباس علیه السلام يعنى حضرت ام
البنين عليهاالسلام مىفرستم و حاجت مىگيرم.
عمر رضا كحّاله، حضرت ام البنين را شاعرى خوش بيان معرفى
مىكند.[4]
آيت اللّه العظمى سيد محمد شيرازى مىفرمايد:
شخصى در عالم مكاشفه، حضرت قمر بنى هاشم علیه السلام را مىبيند و
عرض مىكند: آقا! من حاجتى دارم؛ به چه كسى متوسل شوم تا حاجتم
روا شود؟ حضرت مىفرمايند: به مادرم ام البنين عليهاالسلام
علامه سيد عبدالرزاق مقرّم مىنويسد: حضرت ام البنين عليهاالسلام از
بانوان با فضيلت به شمار مىرفت. وى حق اهلبيت علیهم السلام را خوب
مىشناخت و در محبت و دوستى با آنان خالص بود و متقابلا خود در
ميان آنان جايگاه بلند و مقام ارجمندى داشت.[5]
ابونصر بخارى مىنويسد: اميرالمؤمنين علیه السلام از هيچ زن قريشى بعد
از فاطمه عليهاالسلام داراى فرزند نشد مگر از ام البنين و ايشان قبل و بعد از
اميرالمؤمنين علیه السلام با هيچ كس ازدواج ننمود.[6]
شيخ مامقانى مىنويسد: قوت ايمان حضرت ام البنين عليهاالسلام از آنجا
استفاده مىشود كه وقتى خبر مرگ يكى از چهار فرزندش را به او
مىدهند سخنى مىگويد به اين معنا: مرا از حال حسين علیه السلام خبر دهيد
بعد خبر مرگ تك تك اولادش را به او داد تا اين كه خبر شهادت
عباس علیه السلام را به ايشان دادند كه فرمود: فلانى بندهاى قلبم را پاره كردى،
فرزندانم و هر كه در زير آسمان است همه فداى ابى عبداللّه علیه السلام.
همانطور كه مىبينى تحمل شهادت چهار پسر ام البنين عليهاالسلام بر ايشان
آسان است اگر امام حسين علیه السلام در صحت و سلامت باشد و اين نشان
دهنده مقام والاى ايشان در ديانت است.[7]
نقدى مىنويسد: ام البنين عليهاالسلام از زنان فاضل و عارف به حق اهل
بيت علیهم السلام است همچنان كه زنى فصيح و بليغ، با تقوا و زاهد و عابد
است.[8]
مازندرانى در كتاب معالى السبطين به نقل از كتاب كنزالمصائب
مىنويسد:
قطعا حضرت عباس علیه السلام فرزند ام البنين عليهاالسلام تمام علم را در ابتداى
عمر شريفش از پدر و مادرش آموخت.[9]
[1] – ستاره درخشان مدينه حضرت ام البنين، صفحه: 7.
[2] – اعيان الشيعه، جلد: 8، صفحه: 389.
[3] – العباس بن أميرالمؤمنين، صفحه: 18.
[4] – اعلام النساء فى عالمى العرب و الاسلام، جلد: 4، صفحه: 40.
[5] – العباس، جلد: 1 صفحه: 72.
[6] – سر السلسلة العلوية صفحه: 88.
[7] – تنقيح المقال جلد: 3.
[8] – زينب الكبرى صفحه: 88.
[9] – معالى السمطين جلد:1 صفحه: 31.