سند روایت «فمن ادعی المشاهده»

شیخ صدوق ر در کتاب کمال‌الدین و تمام النعمة این توقیع را از ابو محمد حسن بن احمد مُکَتِّب به نقل از مرحوم علی بن محمد سمری ر آورده است. ابو محمد حسن بن احمد، استاد شیخ صدوق ر است و توقیع را بی‌واسطه از مرحوم علی بن محمد سمری ر، نایب چهارم نقل می‌کند. بنابراین، در سند سقطی وجود ندارد. طبقۀ روات نیز بر همین دلالت دارد و سند متصل است. از این‌ رو، سخن محدّث نوری ر که آن را مرسل خوانده صحیح نیست.

در وثاقت شیخ صدوق ر و علی بن محمد سمری ر نیز اختلافی نیست. سخن در وثاقت حسن بن احمد مکتّب است. این راوی با همین عنوان در کتاب‌های رجالی توصیف نشده است، بنابراین مجهول است و به واسطۀ ایشان روایت ضعیف می‌شود. اکنون باید دید آیا می‌توان از راه‌ توثیقات عام، وثاقت ایشان را ثابت کرد؟

ترضی و استرحام: مرحوم شیخ صدوق ر برای راوی ضعیف نیز «رضی الله عنه» یا «رحمه الله» به کار برده است. پس نمی‌توان از این راه کمک گرفت و وثاقت را ثابت کرد. مراجعه به کلام علّامه حلّی ر[1] و آیت‌الله خویی ر[2] در این‌باره مفید است.

راه دیگر اثبات وثاقت راوی، کثرت روایات بزرگان از آن راوی است. در مورد روای حاضر، این راه نیز مسدود است؛ زیرا شیخ صدوق ر با این عنوان تنها همین یک روایت (توقیع) را از ایشان نقل کرده است.


[1] خلاصة الاقوال حلّی، صفحه: 28.

[2] معجم رجال الحدیث خویی، جلد: 1، صفحه: 74.

سوال خود را ارسال نمایید

موضوعات خود را در این قالب ها ارسال نمایید: