پس از شهادت عبدالله بن يقطر و امتحان كردن اصحاب
خبر شهادت عبداللّه بر امام حسين علیه السلام بسيار سنگين بود و دانست به سوى مرگ
پيش مىرود، لذا امر فرمود اصحاب و همراهان شان جمع شوند، و خطبهاى برايشان
خواند و كناره گيرى مردم از يارى امام و پيوستن آنان به بنى اميه را با ايشان در ميان
گذاشت و فرمود:
اما بعد: شيعيان ما، ما را تنها گذاشتند، پس هركس از شما دوست دارد، مىتواند
راه خود را بگيرد و برود كه من بيعتم را از شما برداشتم.
در آن روز عده كمى از كسانى كه براى به دست آوردن غنيمت و دستيابى به
مناصب دولتى، گرد حضرت جمع شده بودند، امام حسين علیه السلام را تنها گذاشته و رفتند،
و كسانى كه آگاهانه از حضرت پيروى كرده و كوچكترين طمعى نداشتند با ايشان
ماندند.[1]
امام حسين علیه السلام از هر موقعيتى كه پيش مىآمد استفاده مىكردند و ديگران را براى
ماندن يا جدا شدن از خود آزاد مىگذاشتند، علت اين كار امتحان شدن همه افراد بود و
اين كه هر كس مىماند، آزادانه و با اختيار خود باشد نه به خاطر مسائل ديگر.
[1] – الاتحاف بحب الاشراف صفحه: 136.