امام سيد شمس الدين ابوعلى فِخار بن مَعد موسوى رحمهالله
امام شمس الدين ابوعلى فِخار بن مَعد موسوى از فقهاء و محدثين قرن ششم
مىفرمايد:
ما هو الايمان؟
إعلم أن الايمان فى اللغة: التصديق… فأما فى عرف المتكلمين من أهل الاسلام: فهو
اعتقاد بالقلب و تصديق باللسان.
و لا طريق لنا إلى معرفة إيمان واحد من المكلفين إلا من وجهين:
أحدهما أن ترى المكلف مصدقا لله تعالى و رسله علیهم السلام مقرا بجملة المعارف، عاملا
بأحكام الاسلام… و الوجه الاخر أن يخبرنا من قامت الأدلة الصحيحة على عصمته
بايمان واحد من المكلفين… مع أبى طالب علیه السلام… قطعت له بالايمان الصحيح، و الاسلام
الصريح، للوجهين اللذين ذكرناهما، و السببين اللذين بيناهما و هما: إخبار النبى و
الأئمة الصادقين من أهل بيته صلی الله علیه و آله بصحة إسلامه، و حقيقة إيمانه على ما تواترت به
عنهم الروايات، و أسنده إليهم الثقات، و إقراره بتوحيد اللّه تعالى، و صدق رسوله صلی الله علیه و آله
على ما تراه فى أشعاره… .[1]
يعنى: ايمان چيست؟
ايمان در لغت به معناى تصديق و در عرف متكلمين اسلامى اعتقاد به قلب و
تصديق به زبان و عمل به اركان است. ما براى شناختن ايمان هر شخصى راهى
نداريم مگر از دو وجه، يكى اين كه ببينيم شخص مكلف، خدا و پيامبر صلی الله علیه و آله را
تصديق كرده و به معارف دينى اقرار دارد و به احكام آن عمل مىنمايد؟ ديگر اين
كه از كس ديگرى كه اطمينان به عصمت او داريم درباره وى خبرى بشنويم. حال
درباره حضرت ابوطالب علیه السلام ما مىتوانيم از هر دو راه به ايمان و اسلام وى اطلاع
پيدا كنيم؛ زيرا از اشعارش كه باقى مانده كاملا آشكار است كه او اقرار و اعتراف به
نبوّت و رسالت پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله داشته و او را تصديق نموده و كمال حمايت و
مواظبت را از وى به عمل آورده است.
ايشان در ادامه مىنويسد: براى ما در مورد استدلال بر ايمان ابوطالب علیه السلام همين
مقدار كافى است كه اهل بيت رسول اكرم صلی الله علیه و آله و علماء شيعه اجماع و اتفاق نظر
دارند كه ابوطالب علیه السلام مسلمان و مؤن بود، اگر نبود كردار و گفتار ابوطالب علیه السلام كه آن
كردار و گفتار را جز فرد با ايمان و مسلمان انجام نمىدهد و نمىگويد، آنها گواهى
به صحت اسلام و ايمان او نمىدادند، بنابراين اجماع آنها از روى واقعيت و
حجت و مورد اعتماد است.[2]
[1] ـ الحجة على الذاهب الى تكفير ابى طالب علیه السلام، صفحه: 61.
[2] ـ حجة على الذاهب، صفحه: 64.