وَ عَلَّمَ آدَمَ اْلأَسْماءَ كُلَّها ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقالَ
أَنْبِئُوني بِأَسْماءِ هؤلاءِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ «32»قالُوا
سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلاّ ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَليمُ
الْحَكيمُ «33»قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمّا أَنْبَأَهُمْ
بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ
اْلأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ «34».
ترجمه آيات 32 الى 34 سوره بقره:
«تعليمات الهى به حضرت آدم علیه السلام»
و خدا تمام نامها و نشانهها همهاش را به آدم تعليم داد.
سپس آنها را در معرض ديد ملائكه قرار داد و فرمود: شما از
نامهاى اين جمع به من خبر بدهيد، اگر شما از
راستگويانيد.(32)
ملائكه گفتند: تو پاكى، ما هيچ علمى نداريم جز آنچه كه تو
به ما ياد دادهاى، قطعاً تو همان داناى حكيم هستى. (33)
خدا فرمود: اى آدم از نامها و نشانههاى آنها به ملائكه خبر
بده، وقتى كه آدم آنها را از نامها و نشانههاى آنها آگاه نمود (و علم
خود را ظاهر كرد) خدا به ملائكه فرمود: مگر به شما نگفتم كه
قطعاً من پنهانيهاى آسمانها و زمين را بهتر مىدانم و به آنچه شما
ظاهر مىكنيد و آنچه را كه پنهان نگه مىداريد داناترم؟ (34)
تدبر ما:
مؤنين بايد بدانند كه انسان اگر بنده خدا شود يعنى تزكيه نفس كند و خود را به
مقام والاى عبوديت برساند آن قدر مقامش بالا مىرود كه ملائكه خدمتكار او
مىشوند. با اينكه ملائكه عباد مكرم خداىتعالىهستند و مقام بسيار بالائى دارند
اما در مقابل چنين انسانى[1] اصلا قابل قياس نيستند.
مؤنين بايد نوع دوست باشند و با مردم مألوف باشند و بر سر منافع
مشتركشان نزاع و دعوا نكنند و بدانند كه گذشت و ايثار دو صفت انسانى بسيار
خوب و بزرگ هستند.
مؤنين بايد بدانند كه وقتى حضرت آدم صفات و علوم چهارده معصوم علیهم السلام
در روح خود به وجود آورد آن قدر عظمت پيدا كرد كه خداى تعالى به خاطر آن
عظمت به ملائكه فرمود حضرت آدم را سجده كنيد. و آن علوم و نامهايى هم كه
خداى تعالى خطاب به ملائكه فرمود اگر راست مىگوئيد به من خبر دهيد همان
علوم اهلبيت عصمت و طهارت علیهم السلام بود[2]. لذا مؤنين بايد قدر خويش را
بدانند كه اين چهارده نور پاك اولياء آنها هستند و بدانند هر وقت كه صفات و علوم
اين بزرگواران را در روح خود ايجاد نمودند خداى تعالى به تمامى مخلوقاتش امر
مىكند كه شخصى را تكريم نمائيد همانگونه كه قبلاً نسبت به حضرت آدم انجام
داد و به تمامى ملائكه با اينكه عباد مكرم خداى تعالى بودند فرمود آدم را سجده
نمائيد و حتى شيطان چون سجده نكرد براى هميشه از آن درگاه رانده شد.
مؤنين بايد توجه داشته باشند كه خداى تعالى عالِم را خيلى بيشتر از عابد
دوست دارد و اين دو از ديد خداى تعالى قابل قياس نيستند[3].
[1] ـ انسانى كه تزكيه نفس كرده باشد و به مرحله عبوديت رسيده باشد.
[2] ـ تفسير جامع، جلد 1، صفحه: 131.
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها أسماء أنبياء اللّه، و أسماء محمد ص و على و فاطمة و الحسن و الحسين، و الطيبين من آلهما، و أسماء خيار شيعتهم و عتاة أعدائهم. تفسيرالإمامالعسكرى صفحه: 217.
[3] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ عَالِمٌ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ عَابِدٍ وَ مِنْ أَلْفِ زَاهِدٍ وَ قَالَ علیه السلام عَالِمٌ يُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ أَفْضَلُ
مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِينَ أَلْفَ عَابِدٍ. بحارالأنوار جلد: 2 صفحه: 19.