يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَ
اشْكُرُوا لِلّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيّاهُ تَعْبُدُونَ «173».
ترجمه آيه 173 سوره بقره:
«رزق حلال و حرام»
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، از رزق پاكى كه ما به شما
دادهايم بخوريد و خدا را شكر كنيد اگر فقط او را بندگى
مىكنيد.(173)
تدبر ما:
مؤنين بايد توجه داشته باشند خداى تعالى در اين آيه شريفه با مورد خطاب
قرار دادن آنها به وسيله جمله «يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ» يعنى اى كسانى كه مؤن هستيد،
به آنها و همه مردم فهمانده كه من تمام نعمتهايم را براى مؤنين خلق كردهام و به
بركت مؤنين ديگران هم از نعمتهاى من برخوردار مىشوند يعنى در واقع من
تمام نعمتهايم را براى مؤنين خلق كردهام و تمام نعمتهاى من متعلق به آنها
است.
مردم مسلمان بايد بدانند كه آنها از طرف خداى تعالى اجازه دارند از هر نعمتى
كه پاك و طيب بود استفاده كنند لذا آن دسته از مردم كه بعضى از حلالها را بر خود
حرام مىكنند و فكر مىكنند زاهد شدهاند اشتباه مىكنند، آنها زاهد نشدهاند بلكه
از صراط مستقيم خارج شدهاند و خدا هم چنين اشخاصى را دوست ندارد[1] زيرا
زهد به معناى دلبستگى نداشتن به دنيا و متعلقاتش است نه به معناىاستفاده
نكردن از دنيا، چه بسا كسانى كه وضع مالى خوبى ندارند و نمىتوانند از بسيارى از
نعمات استفاده كنند اما زاهد هم نيستند و حبّ دنيا در قلبشان هست و بر عكس
كسانى كه وضع مالى بسيار خوب و زندگى راحت و مرفّهاى دارند اما دلبستگى به
هيچ كدام از دارائىهايشان ندارند و زهد دارند.
مؤنين بايد بدانند دعاى كسى كه مالش حرام و يا آميخته با حرام باشد
مستجاب نخواهد شد.
مؤنين بايد بدانند خالق و روزى دهنده آنها خداى تعالى است لذا هيچ گاه
نبايد در شكرگذارى كسى را بر خداى تعالى مقدم كنند زيرا خداى مهربان در
حديثى قدسى فرموده است: من انسان را آفريدهام و روزى مىدهم، امّا انسان كس
ديگرى را عبادت و شكر مىنمايد. [2]
مؤنين بايد از رويه خداى تعالى ياد بگيرند تا در وقتى كه مىخواهند كسى را
از انجام كارى منع كنند اول راههاى صحيحش را به او ياد بدهند بعد او را از آن كار
منع كنند همين طور كه در اين جا و در آيات بعد خداىتعالى وقتى مىخواهد
بندگانش را از خوردن بعضى چيزها منع كند اول خوردنىهاى مجاز و خوب را
معرفى مىنمايد بعد خوردنىهاى حرام را اعلام مىكند.
[1] ـ قَالَ لِيَ الْإِمَامُ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ علیه السلام …إِنَّ النَّبِيَّ صلي اللّه عليه و آله يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يَغْضَبُ عَلَىمَنْ لَا يَقْبَلُ رُخْصَة بحارالأنوار جلد: 50 صفحه: 126.
[2] ـ قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله قال تعالى أنا مع الإنسان فى نبإ عظيم أخلقه و يعبد غيرى و أعطيه و
يحمد غيرى و أمنعه و يشكو غيرى مشكاهالأنوار صفحه: 328.
عن النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم يقول اللَّه تعالى إنى و الجن و الإنس فى نبأ عظيم أخلق و يعبد غيرى و ارزق و يشكر غيرى (تفسير الصافى، جلد:1، صفحه: 212).