يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافًا مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللّهَ لَعَلَّكُمْ
تُفْلِحُونَ «» وَ اتَّقُوا النّارَ الَّتى أُعِدَّتْ لِلْكافِرينَ «» وَ أَطيعُوا اللّهَ
وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ «»
ترجمه آيه 130 الى 132 سوره آل عمران:
«ربا نخوريد»
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، ربا نخوريد براى آنكه سود دائماً مضاعف شود و
از خدا بپرهيزيد، شايد رستگار گرديد. (130)
و از آتشى كه براى كافران آماده شده است، بپرهيزيد. (131)
و اطاعت از خدا و رسول را كنيد، شايد مورد ترحّم واقع گرديد. (132)
تدبّر ما:
مردم مسلمان بايد در كسب و كار و طلب روزى به گونهاى فعّال باشند كه گويا
هميشه در دنيا خواهند بود و هيچ گاه از دنيا نخواهند رفت و در امورات معنوى بايد
به قدرى حسّاس و دقيق باشند گويا آخرين روز زندگىشان را دارند سپرى
مىكنند،[1] آنها در عين فعّال و كوشا بودن در كسب و كار بايد بدانند كه قبل از
شروع كسب و كار بايد مسلّط به قوانين شرع مقدس درباره احكام كسب و كار شوند
و اين دو راه دارد؛ يا اين كه قبل از شروع به كسب بروند و احكام شرعى معامله را
نزد يك عالم دينى ياد بگيرند و يا اين كه اگر وقت و يا استعداد چنين كارى را
ندارند، (كه اكثر قريب به اتفاق مردم اين گونهاند) بايد هميشه با يك عالم دينى به
عنوان مشاور در امر كسب و كارشان مشورت كنند و تمام ابهامات كارى خويش را از
او بپرسند، وگرنه خواسته يا ناخواسته مالشان آميخته به حرام خواهد شد.[2]
مردم مسلمان نبايد اجناس معيوب و يا نامرغوب را به عنوان جنس سالم و يا
مرغوب بفروشند چرا كه اين كار حرام و باعث بىبركت شدن مالشان مىشود،
آنها بايد در هنگام فروش بىجهت مدح اجناس و در هنگام خريد بىجهت جنس
را پست و بىارزش نخوانند.[3]
كسبه و بازاريان بايد بدانند خداى تعالى شخصى را كه بر مردم آسان بگيرد
دوست دارد،[4] آنها بايد بدانند اگر جنسى را كه فروختهاند مشترى پس آورد، (به
شرطى كه جنس معيوب نشده باشد) اگر آن را پس بگيرند خداى تعالى به واسطه
اين كار از گناهانشان مىگذرد و روحشان را پاك مىنمايد،[5] ضمن اين كه خداى
تعالى درى از روزى را بر كسى نمىبندد مگر آن كه راهى بهتر از آن براى بندهاش
مىگشايد.[6]
مردم مسلمان نبايد با انجام اعمال ناشايست، خود را سزاوار آتش جهنّمى كنند
كه در اصل براى كافران مهيا شده است.
ربا گرفتن از گناهان كبيره است و انسان را اهل عذاب جهنّم مىكند، البته ربا
مابين پدر و فرزند، زن و شوهر، مولا و عبد، مسلمان و كافر حربى (منظور اين كه
مسلمان از كافر حربى ربا و سود بگيرد) مَعفُوّ و بلا مانع است.
نزول رحمانيّت و رحميّت خداى تعالى در گرو اطاعت از فرستادگانش
مىباشد.
اطاعت از بزرگان دين همانند اطاعت از خداىتعالى واجب است و اگر
شخصى نافرمانى اولياء و فرستادگان الهى را نمايد مانند اين است كه نافرمانى
خداىتعالى كرده باشد، در جنگ احد بعضى مسلمانان از دستور پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله كه
توسط عبداللّه بن جبير به آنها ابلاغ شده بود سرپيچىكردند و به واسطه اين كار
نظر لطف خداى تعالى از آنها برداشته و ضربات قابل توجّهى بر پيكره اسلام وارد
شد.
[1] ـ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ علیهم السلام أَنَّهُ قَالَ اعْمَلْ لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيشُ أَبَداً وَ اعْمَلْ لآِخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غَداً مستدركالوسائل جلد: 1 صفحه: 146.
[2] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤِنِينَ علیه السلام مَنِ اتَّجَرَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ارْتَطَمَ فِى الرِّبَا ثُمَّ ارْتَطَمَ وسائلالشيعة
جلد: 17 صفحه: 382.
[3] ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ بَاعَ وَ اشْتَرَى فَلْيَحْفَظْ خَمْسَ خِصَالٍ وَ إِلَّا فَلَا يَشْتَرِيَنَّ وَ لَا يَبِيعَنَّ الرِّبَا وَ الْحَلْفَ وَ كِتْمانَ
الْعُيُوبِ وَ الْمَدْحَ إِذَا بَاعَ وَ الذَّمَّ إِذَا اشْتَرَى منلايحضرهالفقيه جلد: 3 صفحه: 194.
[4] ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يُحِبُّ الْعَبْدَ يَكُونُ سَهْلَ الْبَيْعِ سَهْلَ الشِّرَاءِ سَهْلَ الْقَضَاءِ سَهْلَ الِاقْتِضَاءِ وسائلالشيعة جلد: 17 صفحه: 450.
[5] ـ قَالَ الصَّادِقُ علیه السلام أَيُّمَا مُسْلِمٍ أَقَالَ مُسْلِماً نَدَامَةً فِى الْبَيْعِ أَقَالَهُ اللَّهُ عَثْرَتَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ منلايحضرهالفقيه جلد: 3 صفحه: 196.
[6] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ مَا سَدَّ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مُؤِنٍ بَابَ رِزْقٍ إِلَّا فَتَحَ اللَّهُ لَهُ مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ
وسائلالشيعة جلد: 17 صفحه: 53.