لَقَدْ سَمِعَ اللّهُ قَوْلَ الَّذينَ قالُوا إِنَّ اللّهَ فَقيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ سَنَكْتُبُ ما
قالُوا وَ قَتْلَهُمُ اْلأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقِّ وَ نَقُولُ ذُوقُوا عَذابَ الْحَريقِ «» ذلِكَ
بِما قَدَّمَتْ أَيْديكُمْ وَ أَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاّمٍ لِلْعَبيدِ «»
ترجمه آيه 181 الى 182 سوره آل عمران:
«خدا غنى است»
قطعاً خدا سخن آنهائى را كه مىگويند: خدا فقير است و ما غنى هستيم،
شنيد. به زودى آنچه را كه گفتهاند و كشتنشان پيغمبران را به ناحق، مىنويسيم و
به آنها خواهيم گفت كه بچشيد عذاب سوزنده را. (181)
اين به خاطر آن چيزى است كه شما پيش فرستادهايد و قطعاً خدا به بندگانش
ظلم نمىكند. (182)
تدبّر ما:
گناه از بين بردن آبروى علماء و بزرگان دين كمتر از گناه كشتن انبياء
نمىباشد،[1] و عذاب دردناكى براى كسانى كه بزرگان دين را مىكشند و يا با آبروى
آنها بازى مىكنند مهيا شده است.
مؤنين بايد هر چه سريع اعتقادات خويش را تصحيح كنند، آنها نبايد فكر
كنند خداى تعالى به اموالى از قبيل صدقات و انفاقات واجب و مستحب و يا
خمس و… محتاج و نيازمند است، بلكه بايد بدانند خداى تعالى غنى است و
نستجير بالله به هيچ احدى نيازمند نيست و اولياء خدا هم به مال مردم هيچ چشم
داشتى ندارند و توكّلشان به خداى تعالى است، بلكه اين مردم هستند كه جهت
پاكى روح از خبائث و رذائل روحى و همچنين از گناهان و براى بعضى ديگر به
جهت پيشرفت در كمالات روحى نيازمند و محتاج هستند تا از اموال خويش انفاق
نمايند و ديون واجبشان را از خمس و زكات نيز بپردازند.[2]
اگر شخصى از اعمال و كردار كسى و يا جمعى رضايت داشته و راضى بود در
گناه آنها شريك خواهد بود و آن گناهى كه آنها انجام دادهاند در پرونده شخصى
كه از آن افراد و اعمالشان راضى بوده ثبت خواهد شد،[3] مثلاً يهوديان زمان پيامبر
اكرم صلی الله علیه و آله كه پيامبرى نكشته بودند اما چون به فعل آباء و اجداد خويش، كه انبياء را كشته
بودند رضايت داشتند، لذا خداى تعالى نسبت به آنها مىفرمايد: «وَ قَتْلَهُمُ الْأَنبِيَاءَ بِغَيرْ
حَقٍّ».
مؤنين بايد مواظب صحبت كردنهاى خود باشند و بدانند هر صحبتى كه
مىكنند خداى تعالى مىشنود. أميرالمؤمنين على بن ابيطالب علیهم السلام در مورد مؤنين
و اهل تقوا مىفرمايند: آنها سخنانشان راست، صحيح و مطابق با واقع است.[4]
مؤنين بايد بدانند قبحِ داشتن فساد اعتقادى با قبح كشتن انبياء الهى يكسان
است و خداى تعالى اين دو را در يك آيه با هم جمع نموده، اين يك فساد اعتقادى
است كه آنها فكر مىكردند خدا و اوليائش فقير و نيازمند به مردم هستند و
خودشان غنى مى باشند.
مؤنين بايد بسيار هوشيار باشند و فراموش نكنند دنيا محل امتحان است و در
عوالم بعد حاصل عملكرد خويش را در دنيا خواهند ديد. آنها بايد عملاً اين مسأله
را قبول داشته باشند و خود را مثل كسانى قرار ندهند كه تا در دنيا هستند در خواب
غفلتند و وقتى دستشان از دنيا كوتاه شد و فرصت را از دست دادند تازه از خواب
غفلت بيدار مىشوند.[5]
سلب نعمت و گرفتارىهايى كه در زندگىها پيش مىآيد اكثراً حاصل انجام
گناهان و اعمالى است كه در شأن يك انسان نيست و خداى تعالى مبرّاء از اين است
كه بخواهد به كسى نستجير بالله ظلم نمايد.[6]
[1] ـ لانَّ عِرضُ المؤِ كدمه جواهر الكلام فى شرح شرايع الاسلام جلد: 34 صفحه: 9.
[2] ـ عَنِ الْبَاقِرِ علیه السلام فِى قَوْلِهِ تَعَالَى «لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قالُوا» الْآيَةَ قَالَ هُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ الْإِمَامَ يَحْتَاجُ مِنْهُمْ
إِلَى مَا يَحْمِلُونَ إِلَيْه بحارالأنوار جلد: 24 صفحه: 278.
[3] ـ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤِنِينَ علیه السلام الرَّاضِى بِفِعْلِ قَوْمٍ كَالدَّاخِلِ مَعَهُمْ فِيهِ وَ عَلَى كُلِّ دَاخِلٍ فِى بَاطِلٍ إِثْمَانِ إِثْمُ الْعَمَلِ بِهِ وَ إِثْمُ الرِّضَا بِهِ وسائلالشيعة جلد: 16 صفحه: 141.
عن عبد السلام بن صالح الهروى قال قلت لأبى الحسن على بن موسى الرضا علیه السلام يا ابن رسول اللّه ما تقول فى حديث روى عن الصادق علیه السلام أنه قال إذا خرج القائم قتل ذرارى قتلة الحسين علیه السلام بفعال آبائها فقال علیه السلام هو كذلك. فقلت فقول اللّه عز و جل «وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى» ما معناه؟ فقال صدق اللّه فى جميع أقواله لكن ذرارى قتلة الحسين يرضون أفعال آبائهم و يفتخرون بها و من رضى شيئا كان كمن أتاه و لو أن رجلا قتل فى المشرق فرضى بقتله رجل فى المغرب لكان الراضى عند اللّه شريك القاتل و إنما يقتلهم القائم إذا خرج لرضاهم بفعل آبائهم. قال فقلت له بأى شىء يبدأ القائم فيهم إذا قام؟ قال يبدأ ببنى شيبة و يقطع أيديهم لأنهم سراق بيت اللّه عز و جل عللالشرائع جلد: 1 صفحه: 229 باب: 164.
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام لَعَنَ اللَّهُ الْقَدَرِيَّةَ لَعَنَ اللَّهُ الْحَرُورِيَّةَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُرْجِئَةَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُرْجِئَةَ قُلْتُ كَيْفَ لَعَنْتَ هَؤَاءِ مَرَّةً وَ لَعَنْتَ هَؤَاءِ مَرَّتَيْنِ؟ فَقَالَ إِنَّ هَؤَاءِ زَعَمُوا أَنَّ الَّذِينَ قَتَلُونَا كَانُوا مُؤِنِينَ فَثِيَابُهُمْ مُلَطَّخَةٌ بِدِمَائِنَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. أَ مَا تَسْمَعُ لِقَوْلِ اللَّهِ «الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنا» إِلَى قَوْلِهِ «فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ» قَالَ وَ كَانَ بَيْنَ الَّذِينَ خُوطِبُوا بِهَذَا الْقَوْلِ وَ بَيْنَ الْقَاتِلِينَ خَمْسُمِائَةِ عَامٍ فَسَمَّاهُمُ اللَّهُ قَاتِلِينَ بِرِضَاهُمْ بِمَا صَنَعَ أُولَئِكَ وسائلالشيعة جلد: 16 صفحه:268 الى 269.
[4] ـ فَالْمُتَّقُونَ فِيهَا هُمْ أَهْلُ الْفَضَائِلِ مَنْطِقُهُمُ الصَّوَابُ بحارالأنوار جلد: 64 صفحه: 315.
[5] ـ النَّبِيُّ صلی الله علیه و آله النَّاسُ نِيَامٌ فَإِذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا بحارالأنوار جلد: 50 صفحه: 134.
[6] ـ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤِنِينَ علیه السلام وَ ايْمُ اللَّهِ مَا كَانَ قَوْمٌ قَطُّ فِى غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ فَزَالَ عَنْهُمْ إِلَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوهَا لِأَنَّ
اللَّهَ تَعَالَى لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ بحارالأنوار جلد: 6 صفحه: 57.