كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ
عَنِ النّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلاّ مَتاعُ الْغُرُورِ «»
ترجمه آيه 185 سوره آل عمران:
«همه مىميرند»
هر كسى مرگ را مىچشد و جز اين نيست كه پاداش شما، به طور كامل، در
روز قيامت داده خواهد شد. پس كسى كه از آتش جهنّم دور شده و داخل بهشت
شده است، حتماً به فوز و نجات رسيده است و زندگى دنيا جز سرمايه فريب
دهندهاى بيش نيست. (185)
تدبّر ما:
هر كسى كه يقين كامل به اين آيه داشته باشد يقيناً اهل غفلت و گناه نخواهد
شد و اهل فلاح و رستگارى خواهد بود، كسى كه بداند دنيا محلى است كه آنها را
فريب مىدهد و از طرفى همه مخلوقات روزى از بين خواهند رفت، ديگر معنا و
مفهومى ندارد كه انسان بخواهد دل به فريبخانه خوش كند.[1]
هيچ كسى نيست مگر اين كه طعم مرگ را مىچشد و از دنيا مىرود، حتى
وجود شريف پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله طعم مرگ را چشيد و از دار دنيا رفت.[2] مسلمانان
بايد بدانند همه افراد بعد از مرگ مجدداً براى حساب و كتاب در سراى بعد حاضر
خواهند شد در آن عالم مؤنين شاد و خرّم هستند و غير مؤنين خوار و ذليل
خواهند بود.[3]
تدبّر ما از «فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ» اين است كه كسى از آتش
جهنم دور شده و به بهشت خدا وارد مىشود و قطعاً و حتماً به سعادت و رستگارى
مىرسد كه قبول ولايت كند و تحت ولايت اولياء خدا باشد، و كسى از رحمت خدا
دور و به آتش جهنّم وارد مىشود كه ولايت اولياء الهى را انكار كند و در امر دين
سرخود باشد و تحت ولايت اولياء خدا نرود.[4]
مردم دنيا نبايد از مرگ بترسند بلكه بايد بدانند مرگ يكى از بهترين لطفهاى
خداى تعالى است كه هم براى مؤنين و هم براى كفّار و معاندين نعمت بزرگ و
خوب و مفيدى است، براى مؤنين خوب است؛ چرا كه خداى تعالى در قرآن
مىفرمايد: «وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرارِ»،[5] خداى تعالى بعد از اين كه بهشت مؤنين
را وصف مىكند مىفرمايد: اين اوّلين و ابتدائىترين پذيرائى است كه از طرف خدا
براى مؤنين انجام مىشود و بعد مىفرمايد: آن چه نزد خداست براى خوبان بهتر
از اين است كه در دنيا دارند، و براى كفّار و معاندين نعمت است؛ به جهت اين كه
كفّار و معاندين هر چه بيشتر در دنيا بمانند گناهان بيشترى كرده و پرونده اعمال
خود را سياهتر مىكنند، لذا هر چه زودتر مرگ به سراغشان بيايد گناهان كمترى در
پرونده اعمالشانشان ثبت مىشود.[6]
[1] ـ كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ سوره: الرحمن آيه: 26.
[2] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله سَمِعُوا صَوْتاً مِنْ جَانِبِ الْبَيْتِ وَ لَمْ يَرَوْا شَخْصاً يَقُولُ «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ» بحارالأنوار جلد: 22 صفحه: 544.
[3] ـ عَلَى أَبِى جَعْفَرٍ علیه السلام هَذِهِ الْآيَةَ «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ» فَقَالَ وَ مَنْشُورَةٌ قُلْتُ قَوْلُكَ وَمَنْشُورَةٌ مَا هُوَ فَقَالَ
هَكَذَا نَزَلَ بِهَا جَبْرَئِيلُ عَلَى مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ومَنْشُورَةٌ ثُمَّ قَالَ مَا فِى هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ بَرٌّ وَ لَا فَاجِرٌ إِلَّا وَ يُنْشَرُ أَمَّا الْمُؤِنُونَ فَيُنْشَرُونَ إِلَى قُرَّةِ أَعْيُنِهِمْ وَ أَمَّا الْفُجَّارُ فَيُنْشَرُونَ إِلَى خِزْيِ اللَّهِ إِيَّاهُم بحارالأنوار جلد: 53 صفحه: 64.
[4] ـ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ علیه السلام عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله عَنْ جَبْرَئِيلَ عَنْ مِيكَائِيلَ عَنْ إِسْرَافِيلَ عَنِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ أَنَّ عَلِيّاً
حُجَّتِي فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ عَلَى جَمِيعِ مَنْ فِيهِنَّ مِنْ خَلْقِى لَا أَقْبَلُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْهُمْ إِلَّا بِالْإِقْرَارِ بِوَلَايَتِهِ مَعَ نُبُوَّةِ أَحْمَدَ رَسُولِى الى ان قال فَبِعِزَّتِى حَلَفْتُ وَ بِجَلَالِى أَقْسَمْتُ أَنَّهُ لَا يَتَوَالَى عَلِيّاً عَبْدٌ مِنْ عِبَادِى إِلَّا زَحْزَحْتُهُ عَنِ النَّارِ وَ أَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ وَ لَا يُبْغِضُهُ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِى وَ يَعْدِلُ عَنْ وَلَايَتِهِ إِلَّا أَبْغَضْتُهُ وَ أَدْخَلْتُهُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ بحارالأنوار جلد: 65 صفحه: 8.
[5] ـ سوره: آل عمران آيه: 198.
[6] ـ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ قُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِى عَنِ الْكَافِرِ الْمَوْتُ خَيْرٌ لَهُ أَمِ الْحَيَاةُ فَقَالَ الْمَوْتُ خَيْرٌ لِلْمُؤِنِ وَ الْكَافِرِ.
قُلْتُ وَ لِمَ قَالَ؟ لِأَنَّ اللَّهَ يَقُولُ «وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرارِ وَ يَقُولُ وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِى لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِى لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ». بحارالأنوار جلد: 6 صفحه: 134.