فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّهِ وَ مَنِ اتَّبَعَنِ وَ قُلْ لِلَّذينَ أُوتُوا
الْكِتابَ وَ اْلأُمِّيِّينَ ءَ أَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما
عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ اللّهُ بَصيرٌ بِالْعِبادِ «» إِنَّ الَّذينَ يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللّهِ وَ
يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقِّ وَ يَقْتُلُونَ الَّذينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النّاسِ فَبَشِّرْهُمْ
بِعَذابٍ أَليمٍ «» أُولئِكَ الَّذينَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَ اْلآخِرَةِ وَ ما
لَهُمْ مِنْ ناصِرينَ «»
ترجمه آيه 20 الى 22 سوره آل عمران:
«بحث و گفتگو»
اگر با تو به بحث و گفتگو پرداختند، پس بگو: من با تمام وجود و پيروانم در
مقابل خدا تسليميم و به آنهائى كه كتاب داده شد و به بىسوادان بگو: آيا شما
تسليميد؟ پس اگر تسليم باشند، قطعاً هدايت مىشوند و اگر بىاعتنائى كنند،
جز اين نيست كه تو وظيفهات ابلاغ دستورات خدا است و خدا به احوال
بندگانش بينا است.(20)
قطعاً كسانى كه به آيات الهى كافرند و انبياء را بىجهت مىكشند و كسانى از
مردم را كه امر به عدالت و درستى مىكنند به قتل مىرسانند، آنها را به عذاب
دردناكىبشارت بده. (21)
آنها كسانى هستند كه اعمالشان در دنيا و آخرت از بين رفته و
ياورانىندارند.(22)
تدبّر ما:
شأن نزول:
ابو عبيده جراح مى گويد: از پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله جويا شدند: عذاب چه كسى در
روز قيامت از همه شديدتر است؟
فرمود: آن كسى كه پيامبرى را به قتل برساند. گفتند: بعد از آن؟ فرمود: قاتل
شخصى كه أمر به معروف و نهى از منكر مىنمايد.
بعد آن حضرت اين آيه را تلاوت نمود كه مىفرمايد: «إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ
اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّنَ بِغَيرْ حَقٍّ وَ يَقْتُلُونَ الَّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ
أَلِيمٍ». سپس فرمود: بنىاسرائيل در اول روز تعداد چهل و سه پيامبر را شهيد نمودند.
سپس تعداد صد و دوازده نفر از عابدين بنى اسرائيل كه براى امر به معروف و نهى از
منكر قيام كردند را هم در آخر روز شهيد كردند!! ايشان همان افرادى هستند كه خداى
عليم وصف آنان را در اين آيه شريفه بيان و اين آيه را در شأن ايشان نازل كرده
است.[1]
مردم مسلمان اگر در همه مسائل تسليم امر خداى تعالى و اوليائش باشند هيچ
گاه اختلافى مابينشان پيش نمىآيد و اگر احياناً روزى شيطان در بين آنها رخنه كرد
و خواست اختلاف ايجاد كند با رجوع به خداى تعالى و اولياء عزيزش و تسليم امر
آنها بودن اختلاف را در بين خود رفع خواهند كرد. در اين اثناء اگر كسانى پيرو
هواى نفس خويش بودند و به جاى اين كه اوامر خداى تعالى و اوليائش را فصل
الخطاب قرار دهند از خواستههاى نفسانى خويش پيروى كردند اينها قطعاً همان
خسارت ديدگانند و خداى تعالى بر احوالات همه مخلوقاتش آگاهى كاملى دارد.
انبياء و علماء و پيروان حقيقى آنها در نزد خداى تعالى از حرمت و اهميّت
فوق العادهاى برخوردارند و خداى تعالى سختترين عذابش را براى كسانى كه با
اين افراد به مخاصمه مىپردازند وعده كرده است.
گناهِ ترور شخصيتى اگر بيشتر از گناه ترور جانى نباشد كمتر نيز نيست.[2]
طبق بعضى از روايات، بنىاسرائيل در يك روز چهل و سه پيامبر و صد و
دوازده نفر از كسانى كه آنها را دعوت به خير مىكردند و به كشتار پيامبران اعتراض
داشتند، كشتند. آنها هر كسى كه به كارهاى زشتشان اعتراض مىكرد و آنها را به
راه راست و شريعت موسى دعوت مىنمود دشمن خود مىدانستند و او را
مىكشتند.
مؤنين بايد هميشه اهل امر به معروف و نهى از منكر كردن باشند و بدانند در
اين آيه مقام آنها مساوى با آيات خدا و انبياء بيان شده و فرموده: 1- كسانى كه كافر
به آيات خدا مىشوند 2- كسانى كه انبياء را به ناحق مىكشند (البته كشتن انبياء
الهى در هر صورت كه باشد به ناحق خواهد بود و آوردن لفظ به ناحق براى تأكيد
اين مسأله است) 3- كسانى كه آمرين به خوبىها و معروفات را مىكشند عذاب
سخت و اليم خداىتعالى، براى اين سه دسته شمرده شده است.
بعضى از گناهان هست كه هر چه هم انسان در قبل اعمال صالحه و خوب انجام
داده باشد همه آنها را باطل و فاسد مىكند كه از جمله آن گناهان، كشتن امام
معصوم، كشتن انبياء و كسانى كه امر به معروف و نهى از منكر مىكنند، زنا و از بين
بردن كعبه،[3] و نمونههاى زياد ديگرى كه در كتب روائى ذكر شدهاند.
مسلمانان بايد مواظب باشند تا به انجام گناه عادت نكنند چرا كه بعضى گناهان
هست كه توبه و بخشش ندارد از جمله آن گناهان، كشتن معصومين علیهم السلام است
حضرت امام سجاد علیه السلام وقتى برنامه توبه به يزيد ملعون دادند، به عمّه عالمه و
فاضله خويش خانم زينب كبرى عليهاالسلام فرمودند: او هيچ گاه موفّق به انجام اين برنامه
نخواهد شد.
[1] ـ أبو على الطبرسى: روى أبو عبيدة بن الجراح، قال: قلت: يا رسول اللّه، أى الناس أشد عذابا يوم القيامة؟
قال: «رجل قتل نبيا أو رجلا أمر بمعروف أو نهى عن منكر» ثم قرأ علیه السلام وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَ يَقْتُلُونَ الَّذِينَ
يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ ثم قال علیه السلام: «يا أبا عبيدة، قتلت بنو إسرائيل ثلاثة و أربعين نبيا من أول النهار فى ساعة واحدة، فقام مائة رجل و اثنا عشر رجلا من عباد بنى إسرائيل، فأمروا من قتلهم بالمعروف و نهوهم عن المنكر، فقتلوا جميعا فى آخر النهار فى ذلك اليوم، و هو الذى ذكره اللّه البرهان فى تفسير القرآن، جلد:1 صفحه:605 الى 606.
[2] ـ قال رسولاللّه صلی الله علیه و آله: المؤن حرام كله عرضه و ماله و دمه، مشكاة الانوار فى غرر الاخبار صفحه 106.
[3] ـ قَالَ النَّبِيُّ صلی الله علیه و آله لَنْ يَعْمَلَ ابْنُ آدَمَ عَمَلًا أَعْظَمَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ رَجُلٍ قَتَلَ نَبِيّاً أَوْ هَدَمَ الْكَعْبَةَ الَّتِي جَعَلَهَا
اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ قِبْلَةً لِعِبَادِهِ أَوْ أَفْرَغَ مَاءَهُ فِى امْرَأَةٍ حَرَاماً منلايحضرهالفقيه جلد: 3 صفحه: 559.