«مناجات با خدا»
آنهائى كه خدا را در حال ايستاده و نشسته و حتّى بر پهلو خوابيده ياد
مىكنند و در خلقت آسمانها و زمين فكر مىكنند و مىگويند: پروردگار ما، اينها
را بيهوده خلق نكردهاى، تو پاكى، پس ما را از عذاب آتش نگهدار. (191)
پروردگار ما، قطعاً كسى را كه تو داخل آتش كنى، او را خوار نمودهاى و
براى ظالمين ياورى نيست. (192)
پروردگار ما، قطعاً ما شنيديم كه منادى براى ايمان آوردن ندا مىداد كه به
پروردگارتان ايمان بياوريد. پس ما هم ايمان آورديم. پروردگار ما، گناهان ما را
ببخش و سيّئات ما را بپوشان و ما را با نيكان از دنيا ببر. (193)
پروردگار ما، آنچه را كه بوسيله پيامبرانت به ما وعده كردهاى، به ما عنايت
كن و ما را در روز قيامت رسوا نكن. قطعاً تو هيچگاه وعدههايت را تخلّف
نمىكنى.(194)
تدبّر ما:
يكى از خصوصيّات مؤنين اين است كه در آيات الهى بسيار تفكّر مىكنند،
آنها بايد بدانند تفكّر كردن صحيح يكى از راههاى به وجود آوردن يقظه و بيدارى
در روح است،[1] و انسان را به خير و خوبى مىرساند.[2]
مؤنين بايد زياد به ياد خداى تعالى باشند و از آن محبوب حقيقى ياد كنند چرا
كه هر كس خدا را زياد ياد كند خداى تعالى او را دوست خواهد داشت و ياد كردن
خدا بايد هم زبانى باشد و هم عملى.[3]
از صفات خداى تعالى اين است كه حكيم و پاك است، پس مؤنين نيز بايد
حكيم شوند و يكى از مشخّصات حكيم اين است كه كار بيهوده انجام نمىدهد،
ضمناً مقدمه رسيدن به حكمت پاكى روح است.
تفكّر در هر مسألهاى خوب و مفيد است مگر در ذات اقدس الهى كه ممنوع و
مضرّ است.[4]
مؤنين بايد بكوشند تا از ظلم كردن به ديگران بر حذر باشند، آنها بايد بدانند
در روز قيامت ظالم خوار و ذليل وارد آتش جهنّم خواهد شد و هيچ يار و ياورى كه
او را از آن همه بدبختى نجات دهد نخواهد داشت.
كسانى كه صفت رذيله ظلم در وجودشان است، يعنى به ديگران آزار و اذيّت و
ظلم روا مىدارند بدانند اين صفت به قدرى زشت و ناپسند و مورد تنفّر خداى
مهربان است كه در روز قيامت خداى تعالى به هيچ كسى اجازه نمىدهد ظالم را
شفاعت كند.[5]
مؤنين هميشه بايد براى بخشش گناهان و كوتاهىهايشان از خداى تعالى
طلب عفو و بخشش كنند، آنها بايد بدانند بعضى اعمال هست كه ممكن است
براى ديگران گناه حساب نشود اما براى آنها ممنوع و گناه حساب شود.[6]
منظور از آن مناديانى كه مردم را به طرف خداى تعالى دعوت مىكنند اولياء
خدا هستند.[7]
خداى تعالى هيچ وقت در وعدههايى كه مىدهد تخلّف نمىكند. استاد عزيزم
(مدظلهالعالى) مىفرمايند: يك وعده داريم و يك وعيد، وعدهاى كه خدا مىدهد هرگز
تخلّف در آن نمىشود،[8] اما در وعيد ممكن است تخلّف بشود. مثل پدرى كه
فرزندش كار بدى مىكند به او مىگويد: وقتى به منزل رفتيم تو را دعوا مىكنم اما وقتى
به منزل رفتند او را دعوا نمىكند، معمولاً آن وعدههايى كه در رابطه عذاب از ناحيه
خداى تعالى رسيده وعيد است و امكان خلف و انجام ندادنش هست.[9]
مؤنين بايد هميشه به تمام وعدههايى كه مىدهند وفا كنند و هيچ گاه خلف
وعده از آنها سر نزند.
[1] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤِنِينَ علیه السلام يَقُول التَّفَكُّرُ حَيَاةُ قَلْبِ الْبَصِيرِ كَمَا يَمْشِى الْمَاشِى فِى
الظُّلُمَاتِ بِالنُّورِ بِحُسْنِ التَّخَلُّصِ وَ قِلَّةِ التَّرَبُّصِ الكافى جلد: 1 صفحه: 28.
[2] ـ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤِنِينَ علیه السلام إِنَّ التَّفَكُّرَ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِهِ الكافى جلد: 2 صفحه: 55.
[3] ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ أَكْثَرَ ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ مَنْ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَتَانِ بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ وَ
بَرَاءَةٌ مِنَ النِّفَاق الكافى جلد: 2 صفحه: 500.
[4] ـ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ إِيَّاكُمْ وَ التَّفَكُّرَ فِى اللَّهِ وَ لَكِنْ إِذَا أَرَدْتُمْ أَنْ تَنْظُرُوا إِلَى عَظَمَتِهِ فَانْظُرُوا إِلَى عَظِيمِ خَلْقِهِ
الكافى جلد: 1 صفحه: 93.
عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْمَيَّاحِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَقُولُ: مَنْ نَظَرَ فِى اللَّهِ كَيْفَ هُوَ هَلَكَ الكافى جلد: 1 صفحه: 93.
[5] ـ عَنِ ابْنِ ظَبْيَانَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ علیه السلام عَنْ قَوْلِ اللَّهِ وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ قَالَ مَا لَهُمْ مِنْ أَئِمَّةٍ يُسَمُّونَهُمْ
بِأَسْمَائِهِمْ بحارالأنوار جلد: 24 صفحه: 268.
[6] ـ حَسَنَاتُ الْأَبْرَارِ سَيِّئَاتُ الْمُقَرَّبِينَ بحارالأنوار جلد: 25 صفحه: 205.
[7] ـ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فِى قَوْلِهِ «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِى لِلْإِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا» قَالَ هُوَ
أَمِيرُالْمُؤِنِينَ علیه السلام نُودِيَ مِنَ السَّمَاءِ أَنْ آمِنْ بِالرَّسُولِ وَ آمَنَ ]فَآمَنَ] بِهِ (بحارالأنوار جلد: 36 صفحه: 97).
[8] ـ «إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ»؛ سوره آل عمران آيه 9.
[9] ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ وَعَدَهُ اللَّهُ عَلَى عَمَلٍ ثَوَاباً فَهُوَ مُنْجِزُهُ لَهُ وَ مَنْ أَوْعَدَهُ عَلَى عَمَلٍ عِقَاباً فَهُوَ فِيهِ
بِالْخِيَار وسائلالشيعة جلد: 1 صفحه: 81.