قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرِّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللّهُ وَ غَضِبَ
عَلَيْهِ وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنازيرَ وَ عَبَدَ الطّاغُوتَ أُولئِكَ شَرُّ مَكانًا وَ
أَضَلُّ عَنْ سَواءِ السَّبيلِ «60».
ترجمه آيه 60 سوره مائده:
«بدترين مجازاتها»
بگو: آيا به شما خبر دهم بدتر از آن پاداش در نزد خدا چيست؟ كسى كه خدا
لعنتش كرده باشد و بر او غضب نموده باشد و از آنها ميمونها و خوكها مسخ كرده
باشد و آنها پرستش طاغوت نموده باشند، آنها موقعيّتشان بدتر است و از راه راست
گمراهترند. (60)
تدبّر ما:
افرادى كه از صراط مستقيم اهل بيت عصمت و طهارت علیهم السلام خارج هستند و با
رعايت نكردن دستورات خداى تعالى و اولياء اللّه مشمول لعنت خداى تعالى شدهاند،
غافل از اين كه بدترين وضعيّت را دارند، به عيب جوئى و استهزاء مؤنين مىپردازند،
امّا خداى مهربان براى اين كه شايد چنين افراد پستى نيز از خواب غفلت بيدار شده و
به طرف خداى تعالى و اوليائش بيايند، مكرّر در آيات قرآن آنها را از اين وضع و حال
شان بيم داده و مىترساند، امّا حيف، زيرا قلبى كه اهل فسق و جور شده و نسبت به
اولياء خدا عناد بورزد ديگر به سختى هدايت خواهد شد.
حكايت:
روزى حضرت عيسى علیه السلام بر قريهاى گذر كرد و ديد كه ساكنان و پرندگان و
چهارپايان آن قريه همه مرده و روى زمين افتادهاند. حضرت عيسى علیه السلام فرمود: حتماً
آتش غضب الهى شامل حال اين جماعت شده، چون اگر به مرگ طبيعى از دنيا رفته
بودند بايستى يكديگر را دفن كرده باشند.
جمعى از ياران حضرت عيسى علیه السلام از ايشان درخواست كرده و گفتند: يا روح
اللّه، از خداى تعالى طلب كن اين قوم را براى ما زنده گرداند كه از اعمال خود، ما را
مطّلع كنند تا ما تجربه كرده و از آن اعمال اجتناب كنيم. حضرت عيسى علیه السلام قبول
فرموده و دعا نمود، ندا رسيد: اين مردگان را صدا كن. حضرت عيسى علیه السلام بر بلندى
ايستاده فرمود: «يا أَهْلَ هَذِهِ الْقَرْيةِ»، يكى از آن جماعت جواب داد: «لَبَّيكَ يا رُوحَ اللَّهِ
وَ كَلِمَتَه».
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: واى بر شما! چه كارى كردهايد كه اين گونه مورد
غضب خداى مهربان واقع شده ايد!؟
آن فرد گفت: ما بندگى و اطاعت از طاغوت كرده و دنيا را دوست مىداشتيم، و از
عظمت پروردگار و سخطش كم مىترسيديم و آرزوهاى طولانى داشته و با غفلت
عمرمان را در لهو و لعب مىگذرانديم.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: دوستى شما با دنيا چگونه بود؟
آن فرد گفت: مثل دوستى طفل به مادرش، هرگاه به ما اقبال مىكرد خوشحال شده
و از دورى آن غمناك مىشديم.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: بندگى و اطاعت از طاغوت چه بود؟
آن فرد گفت: ما از اهل غفلت و معاصى اطاعت مىكرديم.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: عاقبت كار شما به كجا رسيد؟
آن فرد گفت: شبى با سلامتى و خوشى خوابيديم، امّا صبحگاه در هاويه بوديم.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: هاويه چيست؟
آن فرد گفت: سجّين.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: سجّين چيست؟
آن فرد گفت: كوههاى آتشين كه تا روز قيامت بر ما شعله مىكشد.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: وقتى در سجّين افتاديد چه گفتيد و جواب چه
شنيديد؟
آن فرد گفت: گفتيم ما را به دنيا بازگردانيد تا زهد نمائيم، جواب آمد: دروغ
مىگوئيد.
حضرت عيسى علیه السلام فرمود: واى بر تو! چه شد كه فقط تو از ميان اين قوم صحبت
مىكنى؟
آن فرد گفت: اى روح اللّه! ملائكه غلاظ و شداد لجامهاى آتشين بر دهن اين
جماعت زدهاند، لذا آنها نمىتوانند صحبت كنند، علّت اين كه بر دهان من لجام نزدهاند
اين است كه من در دنيا ميان آنها بودم ولى جزء آنها نبودم، زمانى كه عذاب نازل شد
من نيز وارد عذاب الهى شدم و در كنار جهنّم به موئى آويختهام و از عاقبت خويش
بىاطّلاعم، نمىدانم بالأخره به جهنّم مىافتم يا نجات مىيابم.
حضرت عيسى علیه السلام متوجّه حواريّون شده و فرمود: اى اولياء خدا، انسان دنيا و
آخرتش در سلامتى باشد، گر شده نان خشك با نمك زبر نرم نشده بخورد و در جاى
كثيف بخوابد.[1]
از جريان فوق استفاده مىشود:
1- ما بايد دائماً به فكر رستگارى و عاقبت به خيرى خويش باشيم و از هر جريان
خوب و يا بد به نفع خويش تجربه بگيريم.
2- درخواست هائى كه در جهت معنويّات و روحيّات از اولياء خدا مىكنيم بسيار
خوب و نشانه جدّيّت ماست، يك فرد عاقل هميشه و در همه حال از اولياء خدا انتظار
دريافت علم و تقوا دارد، امّا افرادى كه عقل نداشته و جاهل هستند از اولياء خدا
انتظارات دور از عقل و يا مادّى دارند.
3- هر كس كه خدا و اهل بيت عصمت و طهارت علیهم السلام از او راضى نباشند طاغوت
است و اطاعت و پيروى از چنين اشخاصى انسان را جهنّمى خواهد كرد.
4- محبّت داشتن به دنيا انسان را آن قدر پست و بىحيا مىكند كه در اين دنيا با
بىآبروئى و در آخرت با عذاب بزرگ خدا مواجه خواهد شد، حبّ دنيا باعث مىشود
كه انسان از ياد خداى تعالى غافل گشته و اعمالى كه غضب خداى تعالى در بر دارد
انجام دهد.
5- عذاب خداى تعالى ممكن است دفعتاً شامل حال گناه كاران بشود و ديگر
وقت جبران نداشته باشند، لذا بايد خيلى مراقب باشيم تا به هيچ وجه گناه و
معصيّت خداى تعالى انجام نداده و در مرحله بعد خداى تعالى را از خود راضى نگه
داريم.
6- وقتى در مكانى واقع شديم كه ديگران معاصى پروردگار و يا كارهاى لغو و لهو
و لعب انجام مىدادند، اگر ممكن است بايد امر به معروف و نهى از منكر كرده و مانع
انجام گناه و اعمال لهو و لعب ديگران شويم، اگر امكان نداشت، يعنى آنها تحت تربيت
ما نبوده و يا امر و نهىهاى ما بر آنها بىاثر بود بايد سريعاً آن جا را ترك كنيم و از آنها
فاصله بگيريم، در غير اين صورت در دنيا و آخرت در عذاب و گناه آنها شريك
خواهيم بود.
7- كسانى كه تحت ولايت انبياء و اولياء الهى به تربيت خود مشغول باشند و
قرابت روحى با صاحبان ولايت در خود ايجاد كنند، خداى تعالى روحشان را پاك و به
مقام شامخ اولياء خدائى مىرسند.
بعد از آمدن وجود شريف پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله خداى تعالى به احترام ايشان ديگر كسى
را مسخ نكرده و نخواهد كرد، امّا در امّتهاى قبل كسانى كه مسخ مىشدند با همان
درك و فهم انسان تا سه روز به شكل حيوان خاصّى بيرون آمده و بعد از سه روز به
درك واصل مىشدند، لذا توهّم نشود كه بعضى حيوانات مثل ميمون همان افراد مسخ
شده و يا از نسل آنها هستند.
[1] – عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِعلیه السلام قَالَ مَرَّ عِيسَى ابْنُ مَرْيمَعلیه السلام عَلَى قَرْيةٍ قَدْ مَاتَ أَهْلُهَا وَ طَيرُهَا وَ دَوَابُّهَا فَقَالَ أَمَا إِنَّهُمْ
لَمْ يمُوتُوا إِلَّا بِسَخْطَةٍ وَ لَوْ مَاتُوا مُتَفَرِّقِينَ لَتَدَافَنُوا فَقَالَ الْحَوَارِيونَ يا رُوحَ اللَّهِ وَ كَلِمَتَهُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يحْييهُمْ لَنَا فَيخْبِرُونَا مَا كَانَتْ أَعْمَالُهُمْ فَنَجْتَنِبَهَا فَدَعَا عِيسَىعلیه السلام رَبَّهُ فَنُودِى مِنَ الْجَوِّ أَنْ نَادِهِمْ فَقَامَ عِيسَىعلیه السلام بِاللَّيلِ عَلَى شَرَفٍ مِنَ الْأَرْضِ فَقَالَ يا أَهْلَ هَذِهِ الْقَرْيةِ فَأَجَابَهُ مِنْهُمْ مُجِيبٌ لَبَّيكَ يا رُوحَ اللَّهِ وَ كَلِمَتَهُ فَقَالَ وَيحَكُمْ مَا كَانَتْ أَعْمَالُكُمْ قَالَ عِبَادَةُ الطَّاغُوتِ وَ حُبُّ الدُّنْيا مَعَ خَوْفٍ قَلِيلٍ وَ أَمَلٍ بَعِيدٍ وَ غَفْلَةٍ فِى لَهْوٍ وَ لَعِبٍ فَقَالَ كَيفَ كَانَ حُبُّكُمْ لِلدُّنْيا قَالَ كَحُبِّ الصَّبِى لِأُمِّهِ إِذَا أَقْبَلَتْ عَلَينَا فَرِحْنَا وَ سُرِرْنَا وَ إِذَا أَدْبَرَتْ عَنَّا بَكَينَا وَ حَزِنَّا قَالَ كَيفَ كَانَتْ عِبَادَتُكُمْ لِلطَّاغُوتِ قَالَ الطَّاعَةُ لِأَهْلِ الْمَعَاصِى قَالَ كَيفَ كَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِكُمْ قَالَ بِتْنَا لَيلَةً فِى عَافِيةٍ وَ أَصْبَحْنَا فِى الْهَاوِيةِ فَقَالَ وَ مَا الْهَاوِيةُ فَقَالَ سِجِّينٌ قَالَ وَ مَا سِجِّينٌ قَالَ جِبَالٌ مِنْ جَمْرٍ تُوقَدُ عَلَينَا إِلَى يوْمِ الْقِيامَةِ قَالَ فَمَا قُلْتُمْ وَ مَا قِيلَ لَكُمْ قَالَ قُلْنَا رُدَّنَا إِلَى الدُّنْيا فَنَزْهَدَ فِيهَا قِيلَ لَنَا كَذَبْتُمْ قَالَ وَيحَكَ كَيفَ لَمْ يكَلِّمْنِى غَيرُكَ مِنْ بَينِهِمْ قَالَ يا رُوحَ اللَّهِ إِنَّهُمْ مُلْجَمُونَ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ بِأَيدِى مَلَائِكَةٍ غِلَاظٍ شِدَادٍ وَ إِنِّى كُنْتُ فِيهِمْ وَ لَمْ أَكُنْ مِنْهُمْ فَلَمَّا نَزَلَ الْعَذَابُ عَمَّنِى مَعَهُمْ فَأَنَا مُعَلَّقٌ بِشَعْرَةٍ عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ لَا أَدْرِى أُكَبْكَبُ فِيهَا أَمْ أَنْجُو مِنْهَا فَالْتَفَتَ عِيسَىعلیه السلام إِلَى الْحَوَارِيينَ فَقَالَ يا أَوْلِياءَ اللَّهِ أَكْلُ الْخُبْزِ الْيابِسِ بِالْمِلْحِ الْجَرِيشِ وَ النَّوْمُ عَلَى الْمَزَابِلِ خَيرٌ كَثِيرٌ مَعَ عَافِيةِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ الكافى جلد: 2 صفحه: 319.